Θεωρία της επαγγελματικής εξουθένωσης
Maslach, C. & Jackson, S. E. · 1981
Γνωστό και ως: CBI Burnout Model
Η επαγγελματική εξουθένωση ορίζεται ως σύνδρομο που προκύπτει από χρόνιο μη διαχειριζόμενο στρες στον χώρο εργασίας, με τρεις συνιστώσες: εξάντληση (μείωση της συναισθηματικής και σωματικής ενέργειας), κυνισμό ή αποπροσωποποίηση (ψυχική αποστασιοποίηση από την εργασία και τους αποδέκτες της και αρνητικές στάσεις απέναντί τους) και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα. Η τριμερής δομή είναι αυτό που διακρίνει την επαγγελματική εξουθένωση από την απλή κόπωση ή την κατάθλιψη: το καθοριστικό χαρακτηριστικό δεν είναι η κούραση από μόνη της, αλλά η κούραση που συνοδεύεται από απόσυρση από μια εργασία που κάποτε είχε σημασία. Η επαγγελματική εξουθένωση είναι επαγγελματικό φαινόμενο και όχι ιατρική διάγνωση.
Θεωρία της επαγγελματικής εξουθένωσης ως κατάστασης σωματικής, συναισθηματικής και πνευματικής εξάντλησης που προκύπτει από παρατεταμένη έκθεση σε απαιτητικές καταστάσεις, η οποία διακρίνει την προσωπική εξουθένωση (γενική κόπωση), την εξουθένωση που σχετίζεται με την εργασία (αποδίδεται στην εργασία) και την εξουθένωση που σχετίζεται με τους πελάτες (αποδίδεται στην αλληλεπίδραση με πελάτες).
- Πηγή:
- Kristensen, T. S., Borritz, M., Villadsen, E., & Christensen, K. B. (2005). The Copenhagen Burnout Inventory: A new tool for the assessment of burnout. Work & Stress, 19(3), 192-207.
Κάντε ένα έγκυρο τεστ βασισμένο σε αυτή τη θεωρία
Η ανάγνωση για ένα κατασκεύασμα σάς λέει τι είναι. Ένα επικυρωμένο εργαλείο σάς δείχνει πού βρίσκεστε εσείς σε αυτό. Δωρεάν συμπλήρωση, αποτελέσματα σε λίγα λεπτά.
Τα τεκμήρια με μια ματιά
- Εμπειρική υποστήριξη
- Μέτρια τεκμήρια
- Αναπαραγωγή
- Με πολλές επιβεβαιώσεις
- Διαπολιτισμικό
- Κατά βάση καθολικό
- Μετα-αναλύσεις
- 22 ευρετηριασμένα
Αυτές οι αξιολογήσεις συνοψίζουν τη δημοσιευμένη βιβλιογραφία για τη θεωρία και όχι την ποιότητα ενός μεμονωμένου τεστ που βασίζεται σε αυτήν. Πρόκειται για συντακτικές κρίσεις βασισμένες στις πηγές που παρατίθενται παρακάτω και μεταβάλλονται καθώς συσσωρεύονται τα τεκμήρια.
Ιστορικό πλαίσιο
Ο Freudenberger περιέγραψε την επαγγελματική εξουθένωση στο προσωπικό δωρεάν κλινικών το 1974 και η Maslach την ανέπτυξε σε μετρήσιμο κατασκεύασμα, δημοσιεύοντας το Maslach Burnout Inventory με τον Jackson το 1981. Το αρχικό εργαλείο κατασκευάστηκε για εργασία στις υπηρεσίες ανθρώπινου δυναμικού, και αργότερα γενικές εκδοχές και εκδοχές για φοιτητές επέκτειναν το εύρος του. Το Copenhagen Burnout Inventory και το Oldenburg inventory πρότειναν εναλλακτικές δομές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συμπεριέλαβε την επαγγελματική εξουθένωση στο ICD-11 το 2019 ως επαγγελματικό φαινόμενο που ρητά δεν ταξινομείται ως ιατρική πάθηση, διάκριση που συστηματικά παρουσιάζεται λανθασμένα ως αναγνώριση της επαγγελματικής εξουθένωσης ως νόσου.
Κατασκευάσματα
Προσωπική εξουθένωση
Physical and psychological fatigue and exhaustion experienced by the person, independent of work or client contexts (Kristensen et al., 2005).
Επαγγελματική εξουθένωση που σχετίζεται με την εργασία
Physical and psychological fatigue and exhaustion perceived as attributed to one's work (Kristensen et al., 2005).
Επαγγελματική εξουθένωση σχετική με τους πελάτες
Physical and psychological fatigue and exhaustion perceived as attributed to working with clients, patients, or other people served (Kristensen et al., 2005).
Εργαλεία
- Κλίμακα Επαγγελματικής Εξουθένωσης NOESISNOESIS2026
Τεστ βασισμένα σε αυτή τη θεωρία
Πρακτικές εφαρμογές
Η μέτρηση της επαγγελματικής εξουθένωσης είναι συνήθης στην επιτήρηση της επαγγελματικής υγείας, ιδίως στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τις κοινωνικές υπηρεσίες, όπου προβλέπει την πρόθεση αποχώρησης, την απουσία από την εργασία και, σε κλινικά περιβάλλοντα, δείκτες ασφάλειας των ασθενών. Επειδή η επαγγελματική εξουθένωση ορίζεται ως προερχόμενη από τις συνθήκες εργασίας, τα τεκμήρια υποστηρίζουν οργανωσιακές παρεμβάσεις (φόρτος εργασίας, έλεγχος, ανταμοιβή, κοινότητα, δικαιοσύνη και αξίες) έναντι της ατομικής εκπαίδευσης στην ανθεκτικότητα, η οποία έχει μικρότερα και λιγότερο διαρκή αποτελέσματα. Για ατομική χρήση ερμηνεύεται καλύτερα ως ανατροφοδότηση για μια εργασιακή κατάσταση και όχι για ένα πρόσωπο.
Πώς μετριέται
Μετριέται με βαθμολογίες συχνότητας αυτοαναφοράς σε τρεις υποκλίμακες που αναφέρονται χωριστά· δεν υπάρχει επικυρωμένο διαγνωστικό όριο αποκοπής, επομένως οι βαθμολογίες ερμηνεύονται με βάση επαγγελματικές ομάδες αναφοράς.
Κριτική και περιορισμοί
Η επικάλυψη με την κατάθλιψη είναι το κεντρικό άλυτο πρόβλημα: ιδίως η εξάντληση συσχετίζεται με καταθλιπτικά συμπτώματα σε επίπεδα που οδηγούν ορισμένους ερευνητές, με πιο γνωστούς τους Bianchi και συνεργάτες, να υποστηρίζουν ότι η επαγγελματική εξουθένωση δεν διακρίνεται καθόλου από την κατάθλιψη. Δεν υπάρχει συναινετικό όριο αποκοπής για τον χαρακτηρισμό περιστατικού, οπότε οι εκτιμήσεις επιπολασμού στη βιβλιογραφία ποικίλλουν πολύ ανάλογα με το αυθαίρετο κατώφλι που επιλέγεται. Οι τρεις διαστάσεις έχουν αρκετά διαφορετικές συσχετίσεις και η διάσταση της μειωμένης αποτελεσματικότητας συχνά συμπεριφέρεται ως ξεχωριστό κατασκεύασμα. Ανταγωνιστικά εργαλεία ορίζουν το σύνδρομο διαφορετικά, γεγονός που καθιστά αναξιόπιστη τη σύγκριση μεταξύ μελετών.
Βασικές δημοσιεύσεις
- Maslach, C. & Jackson, S. E.. (1981). The measurement of experienced burnout. 10.1002/job.4030020205
- Maslach, C., Schaufeli, W. B. & Leiter, M. P.. (2001). Job burnout. 10.1146/annurev.psych.52.1.397
- Bianchi, R., Schonfeld, I. S. & Laurent, E.. (2015). Burnout-depression overlap: A review. 10.1016/j.cpr.2015.01.004