Karakter Güçlerinin Eylemdeki Değerler Sınıflandırması
Peterson, C. & Seligman, M. E. P. · 2004
Diğer adları: VIA-IS · Character Strengths · Values in Action · VIA Character Strengths · Values in Action Character Strengths
Eylemdeki Değerler (VIA) Sınıflandırması, altı geniş erdem altında düzenlenen 24 karakter gücünü tanımlar: bilgelik, cesaret, insanlık, adalet, ölçülülük ve aşkınlık. DSM'nin pozitif psikolojideki karşılığı olarak geliştirilmiş olup, felsefi, dini ve psikolojik yazıları 2.500 yılı kapsayacak şekilde inceleyen 55 sosyal bilimciyi içeren üç yıllık bir projenin sonucudur. VIA Anketi dünya çapında milyonlarca kişi tarafından tamamlanmış olup araştırmalar, umut, coşku, minnettarlık, sevgi ve merak gibi güçleri tutarlı bir şekilde yaşam doyumuyla ilişkilendirmektedir.
6 temel erdem altında düzenlenmiş 24 karakter gücünün sınıflandırması; klinik tanı sınıflandırmalarına pozitif psikoloji karşılığı olarak geliştirilmiştir.
- Kaynak:
- Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification.
Bu teoriye dayanan geçerliği kanıtlanmış bir test yap
Bir yapı hakkında okumak, onun ne olduğunu söyler. Geçerliği kanıtlanmış bir ölçme aracı ise bu konuda nerede durduğunu söyler. Ücretsizdir, sonuçlar dakikalar içinde.
Bir bakışta kanıtlar
- Ampirik destek
- Orta düzey kanıt
- Tekrarlanabilirlik
- Kısmen tekrarlanmış
- Kültürler arası
- Büyük ölçüde evrensel
- Meta-analizler
- 15 dizine eklendi
Bu değerlendirmeler, teoriye dayalı herhangi bir testin kalitesini değil, teori hakkında yayımlanmış literatürü özetler. Bunlar aşağıda listelenen kaynaklara dayanan editoryal değerlendirmelerdir ve kanıtlar biriktikçe değişirler.
Tarihsel Bağlam
VIA Sınıflandırması, Martin Seligman'ın 2000 yılında Mihaly Csikszentmihalyi ile birlikte pozitif psikolojiyi resmi bir disiplin olarak kurmasıyla ortaya çıkmıştır. Seligman ve Christopher Peterson, felsefe, teoloji ve psikolojideki erdem geleneklerini 2.500 yılı kapsayan sistematik bir incelemeyle ele alarak evrensel olarak değer verilen karakter güçlerini belirlemiştir. 2004 tarihli 'Karakter Güçleri ve Erdemler' el kitabı, DSM'nin ruhsal bozukluk sınıflandırmasına açıkça pozitif bir karşılık olacak şekilde tasarlanmış ve bilimsel dikkati eksikliklerden güçlere yöneltmiştir.
Yapılar
Güzelliği Takdir Etme
The character strength of noticing and being moved by beauty and excellence — in nature, in art, and in skilled performance (Peterson & Seligman, 2004). It describes being interrupted by something well made, not taste or knowledge about art.
Sevme Kapasitesi
The character strength of valuing close relationships and being able both to give and to receive affection and care (Peterson & Seligman, 2004). The receiving side is often the harder half: accepting care means letting someone else matter that much.
Vatandaşlık/Takım Çalışması
The character strength of loyalty to a group and pulling one's weight in something collective (Peterson & Seligman, 2004). It is not sociability — it often shows up in people who dislike parties — and a low score can mean independence rather than distance.
Merak
The character strength of taking interest in ongoing experience for its own sake — the breadth of appetite for the new (Peterson & Seligman, 2004). It sits close to love of learning without being the same: curiosity opens the door, love of learning keeps a person in the room.
Eşitlik/Adalet
The character strength of treating all people the same according to notions of fairness and justice, without letting personal feelings bias decisions about others (Peterson & Seligman, 2004). Its real test is consistency under pressure: whether the rules bend for people one likes or dislikes.
Affetme/Merhamet
The character strength of forgiving those who have done wrong and giving people a second chance (Peterson & Seligman, 2004). It is about what happens after being hurt: whether the account closes or stays open.
Şükran
The character strength of being aware of and thankful for the good things that happen (Peterson & Seligman, 2004). It is a habit of noticing rather than a mood, and it is one of the strengths that tends to move with practice.
Umut/İyimserlik
The character strength of expecting the best in the future and working to achieve it (Peterson & Seligman, 2004). It is expectation, not cheerfulness: a default forecast that leans favorable, as opposed to rehearsing the bad outcome.
Mizah/Şen Şakraklık
The character strength of liking to laugh and to bring smiles to other people — producing lightness, not merely appreciating it (Peterson & Seligman, 2004). Its clearest expression is producing it when things are grim.
Çalışkanlık/Azim
The character strength of finishing what one starts and persisting in a course of action despite obstacles (Peterson & Seligman, 2004). It is the strength most likely to be praised by others and least likely to be enjoyed by its owner.
Dürüstlük/Doğruluk
The character strength of speaking the truth and presenting oneself in a genuine way (Peterson & Seligman, 2004). Its real content is the expensive case: keeping one's word, and the truth, when doing so costs something.
Muhakeme/Açık Fikirlilik
The character strength of thinking things through, examining them from all sides, and weighing evidence before deciding (Peterson & Seligman, 2004). It is deliberation rather than intelligence: the disposition to slow down and look for the other side on purpose.
Nezaket/Cömertlik
The character strength of doing favors and good deeds for others as a disposition rather than a transaction (Peterson & Seligman, 2004). What separates the two is patience with other people's problems and kindness that does not keep score.
Liderlik
The character strength of encouraging a group to get things done while maintaining good relations within it (Peterson & Seligman, 2004). It is about making a group work, not about authority or being in front.
Öğrenme Sevgisi
The character strength of mastering new skills, topics, and bodies of knowledge for their own sake, outside any requirement (Peterson & Seligman, 2004). It differs from curiosity in duration: curiosity opens the door, this strength keeps the person in the room.
Alçakgönüllülük/Tevazu
The character strength of letting one's accomplishments speak for themselves (Peterson & Seligman, 2004). It is not low self-regard: the question is whether accomplishments need an audience, and a low score is not arrogance — some people simply enjoy being seen.
Özgünlük/Yaratıcılık
The character strength of thinking of novel and productive ways to do things (Peterson & Seligman, 2004). It is appetite for doing things differently rather than artistic talent; contentment with the method that already works is a preference, not a deficit.
Bakış Açısı/Bilgelik
The character strength of being able to provide wise counsel and to see the world in a way that makes sense to oneself and others (Peterson & Seligman, 2004). It is largely confirmed from the outside — by whether people bring their hard questions to the person.
Tedbirlilik
The character strength of being careful about one's choices and considering consequences before acting (Peterson & Seligman, 2004). A low score is not carelessness: liking risk is a preference, not a failure to notice that it exists.
Öz Denetim
The character strength of regulating what one feels and does — discipline over appetites and impulses, and the ability to forgo a present pleasure for a future good (Peterson & Seligman, 2004). It is the strength people most often wish were higher.
Sosyal/Duygusal Zekâ
The character strength of being aware of the motives and feelings of other people and knowing what to say and do in social situations (Peterson & Seligman, 2004). It is the reading, not what is done with it — it is not the same as warmth and does not have to be used kindly.
Maneviyat
The character strength of holding coherent beliefs about a higher purpose and the meaning of life (Peterson & Seligman, 2004). It is deliberately wide, covering religious belief and a secular sense of purpose alike; a low score describes a worldview, not a deficiency in one.
Cesaret/Yiğitlik
The character strength of not shrinking from threat, challenge, or difficulty, and of speaking up for what is right even when it costs (Peterson & Seligman, 2004). The price is what separates it from simply having opinions.
Canlılık/Yaşam Enerjisi
The character strength of approaching life with excitement and energy — feeling alive and activated (Peterson & Seligman, 2004). It is the strength most tied to physical state, so a low reading is worth interpreting alongside sleep, health, and recent months rather than as a fixed trait.
Araçlar
- IPIP-VIA-R Kısa Ölçekler(IPIP-VIA-R)Bluemke, Partsch, Saucier & Lechner2021
Bu teoriye dayalı testler
Pratik Uygulamalar
VIA Sınıflandırması, bireylerin belirgin güçlerini fark edip bunlardan yararlanarak daha yüksek iyi oluş ve performans elde etmelerine yardımcı olmak amacıyla koçluk, terapi ve eğitim alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Güçlere dayalı müdahaleler, klinik ve klinik olmayan popülasyonlarda iyi oluş üzerinde önemli etkiler göstermiş ve depresyonu azaltmıştır. Bu çerçeve ayrıca örgütsel gelişim, okul rehberlik programları ve farklı kültürel bağlamlardaki toplum sağlığı müdahalelerinde de uygulanmaktadır.
Nasıl Ölçülür
24 güç, ampirik faktör analizi yoluyla değil, felsefi, dini ve psikolojik geleneklerin uzman incelemesi yoluyla belirlenmiştir; bu durum, teorik altı erdem yapısı ile ampirik faktör çözümleri arasındaki uyumsuzluğu kısmen açıklar.
Eleştiriler ve Sınırlılıklar
En kalıcı eleştiri faktör yapısıyla ilgilidir: 24 güç altı erdeme eşlenmiş olsa da ampirik faktör analizleri genellikle önerilen altı erdem yapısı yerine üç ila beş faktör ortaya çıkarır ve bu durum teorik temeli zayıflatır. VIA Anketi, çapraz kültürel çevrilebilirliği tehdit eden ve dil uyarlamaları arasında tutarsız faktör analitik sonuçlara katkıda bulunan deyimsel madde ifadeleri nedeniyle eleştirilmiştir. Coşku, sosyal zeka, adalet, umut ve mizah gibi çeşitli güçler, görece düşük veya dağınık faktör yükleri göstermekte ve bunların ayrı yapılar olarak belirginliğine dair soru işaretleri yaratmaktadır.
Önemli Yayınlar
- Peterson, C. & Seligman, M. E. P.. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification.
- Park, N., Peterson, C., & Seligman, M. E. P.. (2004). Strengths of Character and Well-Being. 10.1521/jscp.23.5.603.50748
- Niemiec, R. M.. (2013). VIA Character Strengths: Research and Practice (The First 10 Years). 10.1007/978-94-007-4611-4_2
- McGrath, R. E.. (2015). Character Strengths in 75 Nations: An Update. 10.1080/17439760.2014.888580
- Seligman, M. E. P. & Csikszentmihalyi, M.. (2000). Positive Psychology: An Introduction. 10.1037/0003-066X.55.1.5