Μοντέλο τεσσάρων συστάδων της ΠΤΣΔ του DSM-5
Friedman, M. J.; Resick, P. A.; Bryant, R. A.; Brewin, C. R. · 2011
Γνωστό και ως: DSM-5 PTSD · 4-cluster PTSD
Το μοντέλο τεσσάρων συστάδων του DSM-5 για το ΜΣΤΤ αναδιοργάνωσε τα συμπτώματα του ΜΣΤΤ από τρεις συστάδες (DSM-IV) σε τέσσερις: εισβολή/επαναβίωση, αποφυγή, αρνητικές μεταβολές στις γνώσεις και τη διάθεση, και μεταβολές στην εγρήγορση και την αντιδραστικότητα. Η αναδιάρθρωση βασίστηκε σε επιβεβαιωτικές παραγοντικές αναλύσεις που έδειξαν ότι η συστάδα αποφυγής/συναισθηματικού μουδιάσματος του DSM-IV αναπαριστάται καλύτερα ως δύο διακριτοί παράγοντες. Το μοντέλο επέκτεινε επίσης το ΜΣΤΤ από 17 σε 20 συμπτώματα και το μετέφερε από τις αγχώδεις διαταραχές σε μια νέα κατηγορία διαταραχών που σχετίζονται με τραύμα και στρεσογόνους παράγοντες.
Μοντέλο τεσσάρων ομάδων της μετατραυματικής διαταραχής στρες όπως ορίζεται στο DSM-5: εισβολή (Ομάδα B), αποφυγή (Ομάδα C), αρνητικές μεταβολές στη γνωστική λειτουργία και στη διάθεση (Ομάδα D) και μεταβολές στην εγρήγορση και στην αντιδραστικότητα (Ομάδα E).
- Πηγή:
- Friedman, M. J. (2014). Literature on DSM-5 and ICD-11. PTSD Research Quarterly, 25(2), 1-10.
- DOI:
- 10.1002/da.20767
Κάντε ένα έγκυρο τεστ βασισμένο σε αυτή τη θεωρία
Η ανάγνωση για ένα κατασκεύασμα σάς λέει τι είναι. Ένα επικυρωμένο εργαλείο σάς δείχνει πού βρίσκεστε εσείς σε αυτό. Δωρεάν συμπλήρωση, αποτελέσματα σε λίγα λεπτά.
Τα τεκμήρια με μια ματιά
- Εμπειρική υποστήριξη
- Μέτρια τεκμήρια
- Αναπαραγωγή
- Μερικώς επαναλήφθηκε
- Διαπολιτισμικό
- Κατά βάση καθολικό
- Μετα-αναλύσεις
- 8 ευρετηριασμένα
Αυτές οι αξιολογήσεις συνοψίζουν τη δημοσιευμένη βιβλιογραφία για τη θεωρία και όχι την ποιότητα ενός μεμονωμένου τεστ που βασίζεται σε αυτήν. Πρόκειται για συντακτικές κρίσεις βασισμένες στις πηγές που παρατίθενται παρακάτω και μεταβάλλονται καθώς συσσωρεύονται τα τεκμήρια.
Ιστορικό πλαίσιο
Οι Friedman, Resick, Bryant και Brewin (2011) πρότειναν την αναδιοργάνωση σε τέσσερις ομάδες με βάση μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση της εμπειρικής βιβλιογραφίας για την latent δομή της διαταραχής μετατραυματικού στρες, η οποία έδειχνε σταθερά ότι η αποφυγή και η συναισθηματική αμβλύτητα φορτίζονταν σε χωριστούς παράγοντες. Τα κριτήρια του DSM-5 για τη διαταραχή μετατραυματικού στρες οριστικοποιήθηκαν το 2013 έπειτα από εκτεταμένες δοκιμές πεδίου και αποτελούν μία από τις πλέον τεκμηριωμένες αναθεωρήσεις του DSM-5. Η διαταραχή μετατραυματικού στρες έγινε το πρώτο σύνδρομο στην ψυχιατρική του οποίου τα διαγνωστικά κριτήρια αναθεωρήθηκαν ουσιωδώς με βάση ευρήματα παραγοντικής ανάλυσης.
Κατασκευάσματα
Εισβολή
Criterion B of the DSM-5 four-cluster PTSD model encompasses re-experiencing symptoms in which the traumatic event is involuntarily relived through recurrent intrusive memories, distressing nightmares, dissociative flashback reactions, intense psychological distress upon exposure to trauma-related cues, and marked physiological reactions to reminders of the event (APA, 2013). At least one intrusion symptom must be present for PTSD diagnosis.
Αποφυγή
Criterion C of the DSM-5 four-cluster PTSD model reflects persistent effortful avoidance of trauma-related stimuli, manifesting as either avoidance of distressing internal reminders (thoughts, feelings, or memories) or avoidance of external reminders (people, places, conversations, activities) that arouse recollections of the traumatic event (APA, 2013). At least one avoidance symptom must be present for diagnosis.
Αρνητικές αλλαγές στη γνωστική λειτουργία και τη διάθεση
Criterion D of the DSM-5 four-cluster PTSD model captures persistent negative changes in thinking and emotional experience that began or worsened after trauma, including inability to recall key features of the event, exaggerated negative beliefs, distorted blame, persistent negative emotional states, diminished interest, feelings of detachment, and inability to experience positive emotions (APA, 2013). Two or more symptoms must be present.
Μεταβολές στην εγρήγορση και στην αντιδραστικότητα
Criterion E of the DSM-5 four-cluster PTSD model captures marked changes in arousal and reactivity associated with the traumatic event, manifesting as irritable or aggressive behavior, reckless or self-destructive behavior, hypervigilance, exaggerated startle response, concentration difficulties, and sleep disturbance (APA, 2013). Two or more symptoms must be present, reflecting a state of heightened physiological alertness.
Εργαλεία
- Λίστα ελέγχου PTSD για το DSM-5(PCL-5)Weathers, F. W., Litz, B. T., Keane, T. M., Palmieri, P. A., Marx, B. P., & Schnurr, P. P.2013
Τεστ βασισμένα σε αυτή τη θεωρία
Πρακτικές εφαρμογές
Το μοντέλο τεσσάρων συστάδων διαμορφώνει άμεσα την κλινική αξιολόγηση μέσω εργαλείων όπως το CAPS-5 (Clinician-Administered PTSD Scale) και το PCL-5 (PTSD Checklist), τα οποία δομούνται γύρω από τις τέσσερις συστάδες συμπτωμάτων. Καθοδηγεί τον σχεδιασμό της θεραπείας, επιτρέποντας στους κλινικούς να εντοπίζουν ποιες συστάδες συμπτωμάτων είναι πιο έντονες. Το διευρυμένο σύνολο συμπτωμάτων αποτυπώνει καλύτερα τις αρνητικές γνωστικές μεταβολές και τις εξωτερικευμένες συμπεριφορές (π.χ. απερίσκεπτη συμπεριφορά) που απουσίαζαν από το DSM-IV.
Πώς μετριέται
Η δομή τεσσάρων συστάδων προέκυψε κυρίως από επιβεβαιωτικές παραγοντικές αναλύσεις σε ποικίλους πληθυσμούς που είχαν εκτεθεί σε τραύμα. Οι Armour et al. (2016) εξέτασαν συστηματικά 112 μελέτες CFA της λανθάνουσας δομής του PTSD από το DSM-IV έως το DSM-5.
Κριτική και περιορισμοί
Πολλαπλές επιβεβαιωτικές παραγοντικές αναλύσεις έχουν δείξει ότι εναλλακτικά μοντέλα, ιδίως μοντέλα έξι και επτά παραγόντων (που διαχωρίζουν τη δυσφορική διέγερση από την αγχώδη διέγερση και την ανηδονία από το αρνητικό συναίσθημα), παρουσιάζουν σημαντικά καλύτερη προσαρμογή από το επίσημο μοντέλο τεσσάρων παραγόντων. Διαπολιτισμικές μελέτες με πρόσφυγες και μη δυτικούς πληθυσμούς έχουν εντοπίσει ασυνέπειες στη δομή των τεσσάρων συστάδων, με το μοντέλο της ανηδονίας να παρουσιάζει συχνά ανώτερη προσαρμογή. Η επέκταση στα 20 συμπτώματα έχει δεχθεί κριτική ότι μειώνει τη διαγνωστική ειδικότητα και ενδεχομένως παθολογικοποιεί υπερβολικά τις φυσιολογικές αντιδράσεις στο στρες.
Βασικές δημοσιεύσεις
- Friedman, M. J., Resick, P. A., Bryant, R. A., & Brewin, C. R.. (2011). Considering PTSD for DSM-5. 10.1002/da.20767
- Friedman, M. J.. (2013). Finalizing PTSD in DSM-5: Getting here from there and where to go next. 10.1002/jts.21840
- Armour, C., Mullerova, J., & Elhai, J. D.. (2016). A systematic literature review of PTSD's latent structure in the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM-IV to DSM-5. 10.1016/j.cpr.2015.12.003
- Blevins, C. A., Weathers, F. W., Davis, M. T., Witte, T. K., & Domino, J. L.. (2015). The Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5): Development and initial psychometric evaluation. 10.1002/jts.22059
- Weathers, F. W., Bovin, M. J., Lee, D. J., Sloan, D. M., Schnurr, P. P., Kaloupek, D. G., Keane, T. M., & Marx, B. P.. (2018). The Clinician-Administered PTSD Scale for DSM-5 (CAPS-5): Development and initial psychometric evaluation in military veterans. 10.1037/pas0000486