Μοντέλο συμπτωμάτων του DSM-5 με εγκάρσια εφαρμογή
Narrow, W. E.; Clarke, D. E.; Regier, D. A. · 2013
Γνωστό και ως: DSM-5 Level 1 · DSM-5 Cross-Cutting Symptom Measures
Το Διαγνωστικό Μοντέλο Διαδιαγνωστικών Συμπτωμάτων του DSM-5 εισάγει μια διαστασιακή, διαδιαγνωστική προσέγγιση αξιολόγησης για την ψυχιατρική διάγνωση. Το εργαλείο Επιπέδου 1 είναι ένα εργαλείο διαλογής αυτοαναφοράς 23 ερωτημάτων που καλύπτει 13 τομείς συμπτωμάτων (κατάθλιψη, άγχος, θυμός, μανία, σωματικά συμπτώματα, αυτοκτονικός ιδεασμός, ψύχωση, ύπνος, μνήμη, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, διάσπαση, λειτουργία της προσωπικότητας, χρήση ουσιών) και διατέμνει τις κατηγορικές διαγνώσεις. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των δοκιμών πεδίου του DSM-5 για να συμπληρώσει την παραδοσιακή κατηγορική διάγνωση με διαστασιακές αξιολογήσεις σοβαρότητας.
Διαδιαγνωστικοί τομείς συμπτωμάτων (κατάθλιψη, άγχος, δυσφορία που σχετίζεται με το στρες κ.λπ.) που χρησιμοποιούνται από εργαλεία διαλογής ευθυγραμμισμένα με το DSM-5, όπως το DASS-21 και το PHQ-9.
- Πηγή:
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.).
Τα τεκμήρια με μια ματιά
- Εμπειρική υποστήριξη
- Μέτρια τεκμήρια
- Αναπαραγωγή
- Μερικώς επαναλήφθηκε
- Διαπολιτισμικό
- Μη δοκιμασμένο σε διαφορετικούς πολιτισμούς
- Μετα-αναλύσεις
- Κανένα ευρετηριασμένο
Αυτές οι αξιολογήσεις συνοψίζουν τη δημοσιευμένη βιβλιογραφία για τη θεωρία και όχι την ποιότητα ενός μεμονωμένου τεστ που βασίζεται σε αυτήν. Πρόκειται για συντακτικές κρίσεις βασισμένες στις πηγές που παρατίθενται παρακάτω και μεταβάλλονται καθώς συσσωρεύονται τα τεκμήρια.
Ιστορικό πλαίσιο
Αναπτύχθηκε κατά τη διαδικασία αναθεώρησης του DSM-5 (2007-2013) ως απάντηση σε δεκαετίες κριτικής ότι η κατηγορική διάγνωση αδυνατεί να αποτυπώσει τη διαστασιακή φύση της ψυχοπαθολογίας και τα υψηλά ποσοστά συννοσηρότητας. Τα εγκάρσια μέτρα δοκιμάστηκαν επιτόπου σε 11 ακαδημαϊκά ιατρικά κέντρα στις ΗΠΑ και τον Καναδά στο πλαίσιο των επίσημων Field Trials του DSM-5, αντιπροσωπεύοντας την πρώτη συστηματική απόπειρα της APA να ενσωματώσει τη διαστασιακή αξιολόγηση στο διαγνωστικό εγχειρίδιο.
Κατασκευάσματα
Κατάθλιψη
In the DSM-5 cross-cutting symptom framework, depression is assessed as a transdiagnostic symptom dimension that screens for the presence and severity of depressed mood and diminished interest or pleasure across psychiatric disorders, regardless of primary diagnosis (APA, 2013). As a dimensional measure, it captures the frequency of depressive symptoms over a two-week period to supplement categorical diagnosis and inform clinical decision-making about co-occurring symptomatology.
Άγχος
In the DSM-5 cross-cutting symptom framework, anxiety is assessed as a transdiagnostic symptom dimension that screens for the presence and severity of worry, nervousness, and anxious apprehension across psychiatric disorders, regardless of primary diagnosis (APA, 2013). It captures the frequency of anxiety-related symptoms to identify clinically relevant anxious distress that may co-occur with any primary condition and warrant further evaluation.
Στρες
In the DSM-5 cross-cutting symptom framework, stress-related distress is assessed as a transdiagnostic symptom dimension capturing perceived psychological burden, tension, and difficulty coping, screened alongside other domains to provide a comprehensive picture of psychiatric symptomatology beyond the primary diagnosis (APA, 2013). This dimensional approach recognizes that clinically significant stress responses frequently co-occur with and modulate the course of diverse mental disorders.
Εργαλεία
Δεν υπάρχουν ακόμη εργαλεία βασισμένα σε αυτή τη θεωρία.
Τεστ βασισμένα σε αυτή τη θεωρία
Δεν υπάρχουν ακόμη τεστ βασισμένα σε αυτή τη θεωρία.
Πρακτικές εφαρμογές
Το εργαλείο Επιπέδου 1 λειτουργεί ως κλινικό εργαλείο διαλογής για τον εντοπισμό τομέων ψυχιατρικών συμπτωμάτων που ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση, βοηθώντας τους κλινικούς να εντοπίζουν συννοσηρότητες και να παρακολουθούν τη μεταβολή των συμπτωμάτων με την πάροδο του χρόνου. Διατίθεται ελεύθερα από την APA και μπορεί να χορηγηθεί σε συνήθη κλινικά περιβάλλοντα ως σύντομο εργαλείο τριάζ. Τα εργαλεία Επιπέδου 2 παρέχουν βαθύτερη αξιολόγηση συγκεκριμένων τομέων που επισημάνθηκαν από τη διαλογή του Επιπέδου 1.
Πώς μετριέται
Οι δοκιμές πεδίου του DSM-5 χρησιμοποίησαν σχεδιασμό αξιοπιστίας τεστ-επανατεστ σε 11 ακαδημαϊκά ιατρικά κέντρα (7 ενηλίκων, 4 παιδιών) στις ΗΠΑ και τον Καναδά, με γενικά καλούς έως εξαιρετικούς ενδοταξικούς συντελεστές συσχέτισης για τους περισσότερους τομείς.
Κριτική και περιορισμοί
Η λανθάνουσα παραγοντική δομή παραμένει ανεπαρκώς διερευνημένη σε πραγματικούς ψυχιατρικούς πληθυσμούς, με ελάχιστες δημοσιευμένες παραγοντικές μελέτες και χωρίς συναίνεση για τη διαστατικότητα. Τα προτεινόμενα κατώφλια εμφανίζουν ισχυρή ευαισθησία αλλά χαμηλή ειδικότητα (εύρος 0,60-0,73), περιορίζοντας τη διαγνωστική ακρίβεια. Η υιοθέτηση στην κλινική πράξη ήταν αργή, με περιορισμένη διαπολιτισμική επικύρωση εκτός δυτικών περιβαλλόντων και χωρίς δημοσιευμένες μετα-αναλύσεις των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του μέτρου.
Βασικές δημοσιεύσεις
- Narrow, W. E., Clarke, D. E., Kuramoto, S. J., Kraemer, H. C., Kupfer, D. J., Greiner, L., & Regier, D. A.. (2013). DSM-5 field trials in the United States and Canada, Part III: Development and reliability testing of a cross-cutting symptom assessment for DSM-5. 10.1176/appi.ajp.2012.12071000
- Clarke, D. E., Narrow, W. E., Regier, D. A., Kuramoto, S. J., Kupfer, D. J., Kuhl, E. A., Greiner, L., & Kraemer, H. C.. (2013). DSM-5 field trials in the United States and Canada, Part I: Study design, sampling strategy, implementation, and analytic approaches. 10.1176/appi.ajp.2012.12070998
- Clarke, D. E. & Kuhl, E. A.. (2014). DSM-5 cross-cutting symptom measures: A step towards the future of psychiatric care?. 10.1002/wps.20154
- Gibbons, A. B., Farmer, C., Shaw, J. S., & Chung, J. Y.. (2023). Examining the factor structure of the DSM-5 Level 1 cross-cutting symptom measure. 10.1002/mpr.1953