noesisnoesis
OrganizacyjnaSilne dowody

Psychospołeczne czynniki pracy

Kristensen, T. S., Hannerz, H., Hogh, A. & Borg, V. · 2005

Znana również jako: Psychosocial Risk Factors · Psychosocial Work Environment

Ramy psychospołecznych czynników pracy zakładają, że mierzalne cechy organizacji pracy, wymagania ilościowe i emocjonalne, wpływ i kontrola, jasność roli, przewidywalność, wsparcie społeczne, uznanie oraz sprawiedliwość organizacyjna, są przyczynami wyników zdrowotnych same w sobie, niezależnie od dyspozycji jednostki. Praktyczną konsekwencją jest to, że jednostką oceny i interwencji jest miejsce pracy, a nie pracownik: dział osiągający słabe wyniki w zakresie wymagań i kontroli ma problem organizacyjny, a nie sumę jednostek, które słabo sobie radzą.

Ramy zakładające, że mierzalne cechy organizacji pracy, wymagania, kontrola, wsparcie, nagrody, przewidywalność, sprawiedliwość, niepewność zatrudnienia, kształtują zdrowie, motywację i wyniki pracowników. Integrują one główne teorie środowiska pracy, a nie kierują się jedną z nich: wymagania-kontrola-wsparcie (Karasek i Theorell), nierównowaga wysiłku i nagrody (Siegrist), wymagania-zasoby pracy, konflikt praca-rodzina oraz kapitał społeczny w miejscu pracy. Ekspozycja jest cechą środowiska pracy, mierzoną jako percepcje pracowników dotyczące aktualnych warunków, wymiar po wymiarze, a nie cechą osoby.

Źródło:
Burr, H., Berthelsen, H., Moncada, S., et al. (2019). The Third Version of the Copenhagen Psychosocial Questionnaire. Safety and Health at Work, 10(4), 482-503.
Zmierz to

Wykonaj zwalidowany test oparty na tej teorii

Czytanie o konstrukcie mówi ci, czym on jest. Zwalidowane narzędzie mówi ci, gdzie ty się na nim znajdujesz. Bezpłatne wykonanie, wyniki w kilka minut.

Dowody w skrócie

Wsparcie empiryczne
Silne dowody
Replikacja
Dobrze zreplikowane
Międzykulturowość
Przeważnie uniwersalne
Metaanalizy
14 zindeksowanych
Obszary badawczeZdrowie zawodoweZdrowie publicznePsychologia organizacjiEpidemiologia zawodowa

Te oceny podsumowują opublikowaną literaturę na temat danej teorii, a nie jakość jakiegokolwiek pojedynczego testu na niej opartego. Są to oceny redakcyjne oparte na źródłach wymienionych poniżej i zmieniają się wraz z gromadzeniem nowych dowodów.

Kontekst historyczny

Podstawy tej dziedziny stanowią model wymagania-kontrola Karaseka z 1979 roku, który przewidywał obciążenie z połączenia wysokich wymagań i niskiego zakresu decyzyjnego, później rozszerzony przez Johnsona i Halla o wsparcie społeczne, oraz model nierównowagi wysiłku i nagrody Siegrista z 1996 roku. Oba były krytykowane za obejmowanie zbyt wąskiego wycinka życia zawodowego. Copenhagen Psychosocial Questionnaire, opracowany w Duńskim Narodowym Centrum Badań nad Środowiskiem Pracy i opublikowany w drugiej wersji w 2005 roku, został zaprojektowany jako wszechstronna, neutralna teoretycznie i swobodnie dostępna alternatywa, i doczekał się trzeciej międzynarodowej wersji w 2019 roku.

Konstrukty

Wymagania ilościowe

Niedopasowanie między ilością pracy a czasem dostępnym na jej wykonanie, czyli piętrzące się zadania, niedokończona praca, niewystarczający czas. Kluczowy wymiar wymagań w środowisku psychospołecznym pracy (Burr i in., 2019); wysokie wyniki wskazują na narażenie na przeciążenie pracą.

Tempo pracy

Prędkość, jakiej wymaga praca z chwili na chwilę, praca bardzo szybka i w wysokim tempie przez cały dzień. W odróżnieniu od ilości pracy (wymagań ilościowych), ujmuje utrzymywane tempo pracy jako odrębny czynnik obciążenia (Burr i in., 2019).

Wymagania emocjonalne

Zakres, w jakim praca stawia pracownika w sytuacjach emocjonalnie trudnych lub wymaga radzenia sobie z osobistymi problemami innych osób. Wskaźnik ekspozycji charakterystyczny dla pracy w opiece, nauczaniu i usługach (Burr i in., 2019).

Wymogi Skrywania Emocji

Wymóg skrywania uczuć i powstrzymywania się od wyrażania opinii w pracy, czyli zachowywania uprzejmości niezależnie od tego, jak jest się traktowanym. Określa obciążenie związane z samoopanowaniem, jakie niosą wiele ról związanych z kontaktem z ludźmi (Burr i in., 2019).

Wpływ na Pracę

Stopień, w jakim pracownik ma głos w decyzjach dotyczących własnej pracy, w tym zakresu pracy i sposobu jej wykonywania. Klasyczny zasób buforujący w tradycji wymagania, kontrola: te same wymagania ciążą inaczej, gdy się go posiada, i inaczej, gdy się go nie posiada (Karasek i Theorell; Burr i in., 2019).

Możliwości rozwoju

Czy praca oferuje możliwość uczenia się nowych rzeczy oraz wykorzystywania swoich umiejętności i wiedzy specjalistycznej. Wymiar zasobowy środowiska pracy: praca, która ani nie rozwija, ani nie angażuje umiejętności pracownika, jest udokumentowaną drogą do wypalenia zaangażowania (Burr i in., 2019).

Kontrola nad czasem pracy

Kontrola pracownika nad czasem trwania własnej pracy: decydowanie o tym, kiedy zrobić przerwę, branie urlopu mniej więcej wtedy, kiedy się chce, opuszczanie miejsca pracy w prywatnych sprawach. Niewielkie swobody czasowe mierzone jako odrębny wymiar zasobowy (Burr i in., 2019).

Sens Pracy

Czy praca jest odbierana jako sensowna i ważna. Jeden z najsilniejszych zasobów podtrzymujących, jakie może zapewnić praca; jego brak sprawia, że nawet lekka praca staje się ciężka (Burr i in., 2019).

Przewidywalność

Czy informacje docierają wtedy, gdy są potrzebne, czyli wcześniejsze powiadamianie o ważnych decyzjach i zmianach oraz wszystkie informacje potrzebne do dobrego wykonania pracy. Niepewność co do własnej najbliższej przyszłości w pracy jest samodzielnym czynnikiem stresu (Burr i in., 2019).

Uznanie

Czy praca danej osoby jest dostrzegana i doceniana przez kierownictwo. Mierzone za pomocą pojedynczej pozycji w średniej wersji COPSOQ III, wskazuje, czy trwały wysiłek zostaje zauważony na wyższym szczeblu (Burr i in., 2019).

Jasność ról

Czy praca ma jasne cele, znane obszary odpowiedzialności i wyraźne oczekiwania. Wysoka jasność pozwala skierować energię na samą pracę, a nie na odgadywanie, co się liczy (Burr i in., 2019).

Konflikty Ról

Narażenie na sprzeczne wymagania w pracy oraz na zadania, które, jak się uważa, powinny być wykonywane inaczej. Właściwość sposobu, w jaki dana rola została zaprojektowana, czyli praca, która sama ze sobą się kłóci (Burr i in., 2019).

Zadania Nieuzasadnione

Odsetek zadań zawodowych, które wydają się niepotrzebne osobie je wykonującej. Operacyjne ujęcie zadań nieuzasadnionych jako pracy odbieranej jako zniewaga wobec własnego poczucia profesjonalizmu (tradycja stresu jako zniewagi wobec ja; Burr i in., 2019).

Jakość przywództwa

Jak dobry jest bezpośredni przełożony w konkretnym rzemiośle przewodzenia: planowaniu pracy, rozwiązywaniu konfliktów, rozwijaniu ludzi. Traktowane jako praktyczna zdolność przywódcy, a nie charyzma (Burr i in., 2019).

Wsparcie Społeczne od Przełożonego

Jak często pomoc, wsparcie i chętne wysłuchanie są dostępne od bezpośredniego przełożonego, gdy są potrzebne. Zasób wsparcia, który decyduje o tym, czy trudności przekształcają się w rozwiązania, czy się kumulują (tradycja wymagania, kontrola, wsparcie; Burr i in., 2019).

Wsparcie społeczne ze strony współpracowników

Jak często pomoc, wsparcie i chętne wysłuchanie są dostępne ze strony współpracowników, gdy jest to potrzebne. Jeden z klasycznych czynników ochronnych w wymagającej pracy; bez niego indywidualne trudności są dźwigane samotnie (Burr i in., 2019).

Poczucie Wspólnoty w Pracy

Atmosfera między współpracownikami i poczucie bycia częścią wspólnoty w miejscu pracy, wymiar tkanki społecznej środowiska pracy (Burr i in., 2019).

Niepewność zatrudnienia

Obawa przed utratą pracy oraz przed tym, jak trudno byłoby znaleźć nową. Udokumentowany stresor, który działa dużo wcześniej, niż praca zostanie faktycznie utracona, i niezależnie od tego, czy do tego dojdzie (Burr i in., 2019).

Niepewność dotycząca warunków pracy

Obawa przed niechcianymi zmianami warunków pracy, takimi jak przeniesienie, zmiana grafiku lub obniżenie wynagrodzenia wbrew woli pracownika. Niepewność dotycząca kształtu pracy, odmienna od niepewności dotyczącej jej utrzymania (Burr i in., 2019).

Jakość Pracy

Satysfakcja z jakości pracy wykonywanej w danym miejscu pracy. Mierzona za pomocą jednej pozycji w wersji średniej COPSOQ III; niskie wyniki często wskazują na warunki wymuszające pracę poniżej własnych standardów (Burr i in., 2019).

Satysfakcja z pracy

Ogólna satysfakcja z pracy: perspektywy zawodowe, wynagrodzenie i praca jako całość, biorąc wszystko pod uwagę. Podsumowująca ocena, którą zasilają pozostałe wymiary środowiska pracy (Burr i in., 2019).

Konflikt praca-życie

Czy praca pochłania tyle energii i zabiera tyle czasu, że negatywnie wpływa na życie prywatne. Wymiar przenikania w tradycji konfliktu praca-rodzina: koszt pracy mierzony tam, gdzie się objawia poza pracą (Burr i in., 2019).

Zaufanie horyzontalne

Czy pracownicy ogólnie ufają sobie nawzajem. Wymiar kapitału społecznego w miejscu pracy: zaufanie między współpracownikami sprawia, że informacje przepływają, a współpraca jest łatwa, natomiast jego brak obciąża każdą interakcję (Burr i in., 2019).

Zaufanie Pionowe

Zaufanie między kierownictwem a pracownikami, w obu kierunkach, czy kierownictwo ufa, że pracownicy dobrze wykonują swoją pracę, czy pracownicy mogą ufać informacjom pochodzącym od kierownictwa oraz czy poglądy i uczucia mogą być wyrażane w górę hierarchii (Burr i in., 2019).

Sprawiedliwość organizacyjna

Czy konflikty są rozwiązywane w sprawiedliwy sposób i czy praca jest rozdzielana sprawiedliwie, czyli postrzegana sprawiedliwość procedur organizacji, wymiar kapitału społecznego w miejscu pracy (Burr i in., 2019).

Samoocena zdrowia

Ogólna ocena własnego zdrowia dokonywana przez pracownika, od doskonałego do słabego. Jednopozycyjna miara o długiej historii epidemiologicznej jako predyktor wyników zdrowotnych; w COPSOQ III dostarcza indywidualnego kontekstu dla wymiarów środowiskowych (Burr i in., 2019).

Narzędzia

  • Kopenhaski Kwestionariusz Psychospołeczny III(COPSOQ III)Burr, Berthelsen, Moncada, et al.2019
  • Copenhagen Psychosocial Questionnaire II, brazylijska wersja skrócona(COPSOQ II-Br)Gonçalves, Moriguchi, Chaves & Sato2021

Testy oparte na tej teorii

Zastosowania praktyczne

Ocena ryzyka psychospołecznego jest wymogiem prawnym w wielu jurysdykcjach, a COPSOQ jest jednym ze standardowych instrumentów stosowanych do jego spełnienia, przy czym krajowe wartości referencyjne umożliwiają porównanie działu z jego branżą. Wyniki kierują interwencjami organizacyjnymi, redystrybucją obciążenia pracą, wyjaśnianiem ról, zwiększaniem wpływu na sposób wykonywania pracy. W epidemiologii zawodowej te czynniki przewidują absencję chorobową, wystąpienie depresji i wyniki sercowo-naczyniowe w badaniach prospektywnych, co stanowi podstawę dowodową uzasadniającą wymóg regulacyjny.

Jak to jest mierzone

Mierzone za pomocą samoopisowych skal typu Likerta obejmujących wiele niezależnych wymiarów, agregowanych na poziomie działu lub organizacji i porównywanych z krajowymi lub branżowymi wartościami referencyjnymi, a nie z punktem odcięcia.

Krytyka i ograniczenia

Prawie wszystkie dowody opierają się na samoopisowej ekspozycji i samoopisowym wyniku, dlatego wariancja wspólnej metody i błąd raportowania zawyżają związki; badania wykorzystujące zewnętrznie oceniane cechy pracy znajdują mniejsze efekty. Odwrotna przyczynowość jest trudna do wykluczenia, ponieważ zestresowani pracownicy oceniają swoją pracę bardziej negatywnie. Instrumenty są długie, a wersje skrócone tracą szczegóły wymiarowe, które czynią wyniki użytecznymi do działania. Krajowe wartości referencyjne nie są też bezpośrednio porównywalne między krajami z powodu różnic w stylu odpowiadania, co komplikuje wielonarodowe porównania.

Kluczowe publikacje

  • Kristensen, T. S., Hannerz, H., Hogh, A. & Borg, V.. (2005). The Copenhagen Psychosocial Questionnaire: A tool for the assessment and improvement of the psychosocial work environment. 10.5271/sjweh.948
  • Karasek, R. A.. (1979). Job demands, job decision latitude, and mental strain: Implications for job redesign. 10.2307/2392498
  • Siegrist, J.. (1996). Adverse health effects of high-effort/low-reward conditions. 10.1037/1076-8998.1.1.27

Powiązane teorie

Psychospołeczne czynniki pracy, definicja, dowody i sposób pomiaru | NOESIS