Teorya ng Pagpapasya sa Sarili
Deci, E. L. & Ryan, R. M. · 1985
Kilala rin bilang: SDT
Iminumungkahi ng Teorya ng Pagpapasya sa Sarili ang tatlong likas na sikolohikal na pangangailangan, ang awtonomiya, kakayahan, at pagkakaugnay, na ang katuparan ay mahalaga para sa intrinsic na motibasyon, pinakamahusay na paggana, at kagalingan. Pinagkakaiba ng teorya ang awtonomo at kontroladong anyo ng motibasyon sa isang tuloy-tuloy na hanay mula sa kawalan ng motibasyon, sa panlabas na regulasyon, hanggang sa intrinsic na motibasyon. Malawakang nailapat ang SDT sa edukasyon, pangangalagang pangkalusugan, lugar ng trabaho, at palakasan, na may malakas na empirikal na suporta para sa pagiging pandaigdigan ng mga pangunahing sikolohikal na pangangailangan.
Teorya ng motibasyon na nakasentro sa mga pangangailangan sa awtonomiya, kakayahan at pakikipag-ugnayan bilang mga nagtutulak ng panloob na motibasyon at kagalingan.
- Pinagmulan:
- Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior.
Sumagot ng napatunayang pagsusulit na nakabatay sa teoryang ito
Ang pagbabasa tungkol sa isang konstruk ay nagsasabi kung ano ito. Ang isang napatunayang instrumento ay nagsasabi kung nasaan ka rito. Libreng sagutan, may resulta sa loob ng ilang minuto.
Ebidensya sa isang sulyap
- Empirikal na suporta
- Matibay na ebidensya
- Replikasyon
- Mahusay na naulit
- Cross-cultural
- Halos pangkalahatan
- Mga meta-analysis
- 60 na-index
Binubuod ng mga markang ito ang nailathalang literatura tungkol sa teorya, hindi ang kalidad ng alinmang pagsusulit na nakabatay rito. Ito ay mga editoryal na paghatol batay sa mga sangguniang nakalista sa ibaba, at nagbabago ang mga ito habang dumarami ang ebidensya.
Kontekstong Pangkasaysayan
Nagmula ang SDT sa mga eksperimental na gawa ni Edward Deci noong unang bahagi ng dekada 1970 tungkol sa kung paano maaaring pahinain ng mga panlabas na gantimpala ang intrinsic na motibasyon (ang 'overjustification effect'), na inilathala sa kanyang aklat noong 1975 na 'Intrinsic Motivation.' Pormal na binuo ang teorya noong 1985 nang ilathala nina Deci at Ryan ang 'Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior,' na pinagsama ang cognitive evaluation theory at isang mas malawak na organismic-dialectical na balangkas. Mula noon, lumawak ang teorya sa anim na mini-teorya na tumutugon sa iba't ibang aspekto ng motibasyon at pag-unlad ng personalidad.
Mga Konstruk
Intrinsikong Motibasyon na Makaalam
Engaging in an activity for the pleasure and satisfaction of learning, exploring and understanding something new (Vallerand et al., 1992, on Deci & Ryan's self-determination theory). The most autonomous end of the continuum: the activity pays for itself while it happens, and needs no outcome to justify it.
Intrinsikong Motibasyon Tungo sa Pagtatagumpay
Engaging in an activity for the satisfaction of surpassing oneself and creating or accomplishing something (Vallerand et al., 1992). The fuel is progress that can be felt: the distance between what a person could do before and what they can do now, rather than any reward attached to it.
Intrinsikong Motibasyon na Makaranas ng Pagpapasigla
Engaging in an activity for the sensations it produces: absorption, excitement, the pull of material that carries a person along (Vallerand et al., 1992). The most state-dependent of the three intrinsic motivations, and usually the first to fade under exhaustion.
Kinikilalang Regulasyon
Acting because the activity serves goals the person personally endorses, even when the activity itself is not enjoyable (Vallerand et al., 1992). Extrinsic by definition — the reason lies in an outcome — yet self-determination theory treats it as the most sustainable of the extrinsic regulations, because the reason is the person's own.
Introhektadong Regulasyon
Acting under pressure that has moved indoors: guilt, shame, self-worth and the need to prove something to oneself (Vallerand et al., 1992). Genuinely motivating and genuinely costly, it can produce years of effort alongside a persistent sense that none of it was enough.
Panlabas na Regulasyon
Acting for consequences that come from outside: pay, credentials, requirements, the expectations of others (Vallerand et al., 1992). The least autonomous of the regulations and the most fragile — it stops when the reward does — which says nothing against it, since it carries most of the world's obligations.
Kawalan ng Motibasyon
The absence of any intention to act: the person no longer sees a connection between what they do and what it returns (Vallerand et al., 1992). A construct of its own on the self-determination continuum, not the reverse of the six motivations, and read inverted from them — a high score is a signal worth respecting, not a trait to develop.
Mga Instrumento
- NOESIS Sukatan ng Motibasyon sa PagkatutoNOESIS2026
Mga pagsusulit na nakabatay sa teoryang ito
Mga Praktikal na Aplikasyon
Malawakang ginagamit ang SDT sa edukasyon upang bumuo ng mga kapaligirang pampagtuturo na sumusuporta sa awtonomiya at nagpapataas ng pakikilahok at mga resulta ng pagkatuto ng mga mag-aaral. Sa pangangalagang pangkalusugan, itinataguyod ng mga interbensyong nakabatay sa SDT ang pangmatagalang pagbabago sa pag-uugaling pangkalusugan sa pamamagitan ng paglinang ng awtonomong motibasyon para sa ehersisyo, pagkain, at pagsunod sa gamot. Sa mga organisasyon, ginagabayan ng SDT ang mga gawi sa pamamahala na sumusuporta sa awtonomiya at kakayahan ng mga empleyado, na nagpapabuti sa kasiyahan sa trabaho at sa pagganap at nagpapababa ng pag-alis ng mga empleyado.
Paano Ito Sinusukat
Gumagamit ang pananaliksik sa SDT ng iba't ibang metodolohiya, kabilang ang mga eksperimental na manipulasyon ng suporta sa awtonomiya, mga longitudinal na pag-aaral, mga paraan ng experience sampling, at mga cross-cultural na survey. Ang Basic Psychological Needs Satisfaction and Frustration Scale (BPNSFS) at ang Learning Climate Questionnaire ay kabilang sa mga pinakamalawak na ginagamit na instrumento.
Mga Kritika at Limitasyon
Ang pinakapatuloy na kritika ay tungkol sa pagiging unibersal sa iba't ibang kultura, kung saan iginigiit ng ilang mananaliksik na sinasalamin ng pagbibigay-diin ng SDT sa awtonomiya ang indibidwalismo ng Kanluran at maaaring hindi pantay na mailapat sa mga kolektibistang kultura na mas pinahahalagahan ang pagtutulungan kaysa sa pagsasarili. Napapansin din ng mga kritiko na dahil sa lawak ng teorya sa anim na mini-theory, mahirap itong mapasinungalingan, at nananatiling mahirap sa konsepto ang pagkakaiba ng awtonomiya bilang kusang pagsang-ayon at awtonomiya bilang pagsasarili. Kinukuwestiyon ng ilang mananaliksik kung tunay na unibersal at kumpleto ang tatlong pangunahing pangangailangan, o kung dapat isama ang iba pang pangangailangan (tulad ng seguridad o pagpapahalaga sa sarili).
Mga Pangunahing Publikasyon
- Deci, E. L. & Ryan, R. M.. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. 10.1007/978-1-4899-2271-7
- Ryan, R. M. & Deci, E. L.. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. 10.1037/0003-066X.55.1.68
- Deci, E. L. & Ryan, R. M.. (2000). The 'what' and 'why' of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. 10.1207/S15327965PLI1104_01
- Gagne, M. & Deci, E. L.. (2005). Self-determination theory and work motivation. 10.1002/job.322
- Ryan, R. M. & Deci, E. L.. (2017). Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness.