Mesleki Güvenlik İklimi
Zohar, D. · 1980
Diğer adları: Safety Culture (climate operationalisation)
Güvenlik iklimi, çalışma grubu üyelerinin işyerlerinde güvenliğin fiilen ne kadar önceliklendirildiğine dair paylaştıkları algılar bütünüdür; bu, yazılı politikadan değil, güvenlik ile üretim çatıştığında yönetimin ne yaptığından çıkarılır. Bu kavramın temel iç görüsü, çalışanların beyan edilen değil uygulanan öncelikleri okuduğu ve kendi davranışlarını gözlemledikleri ödüllendirilen ve hoş görülen şeylere göre ayarladığıdır. Zohar daha sonra üst yönetim politikasıyla belirlenen örgüt düzeyindeki iklimi, doğrudan denetçi tarafından belirlenen grup düzeyindeki iklimden ayırt etti ve ikisinin aynı şirket içinde keskin biçimde ayrışabildiğini gösterdi.
İş grubu üyelerinin, çalıştıkları yerde güvenliğin yönetim ve iş grubunun kendisi tarafından fiilen ne kadar önceliklendirildiği, ele alındığı ve değer verildiğine dair ortak algılara sahip olduğunu ve bu ortak algıların resmi politikaların ötesinde güvenlik davranışını ve kaza oranlarını öngördüğünü öne süren teori. İklim, tutumlar veya öz bildirime dayalı davranışlar değil, mevcut uygulamaya ilişkin algılar olarak ölçülür.
- Kaynak:
- Zohar, D. (1980). Safety climate in industrial organizations: Theoretical and applied implications. Journal of Applied Psychology, 65(1), 96-102.
Bu teoriye dayanan geçerliği kanıtlanmış bir test yap
Bir yapı hakkında okumak, onun ne olduğunu söyler. Geçerliği kanıtlanmış bir ölçme aracı ise bu konuda nerede durduğunu söyler. Ücretsizdir, sonuçlar dakikalar içinde.
Bir bakışta kanıtlar
- Ampirik destek
- Güçlü kanıt
- Tekrarlanabilirlik
- İyi düzeyde tekrarlanmış
- Kültürler arası
- Büyük ölçüde evrensel
- Meta-analizler
- 12 dizine eklendi
Bu değerlendirmeler, teoriye dayalı herhangi bir testin kalitesini değil, teori hakkında yayımlanmış literatürü özetler. Bunlar aşağıda listelenen kaynaklara dayanan editoryal değerlendirmelerdir ve kanıtlar biriktikçe değişirler.
Tarihsel Bağlam
Zohar, 1980 yılında İsrailli endüstri işçileriyle yaptığı bir araştırmayla güvenlik iklimi kavramını ortaya attı ve yönetimin güvenlik taahhüdüne ilişkin algıların farklı kaza kayıtlarına sahip fabrikaları ayırt ettiğini gösterdi. Bu kavram, 1980'lerdeki büyük endüstriyel felaketlerin ardından önem kazandı; zira soruşturmalar tekrar tekrar teknik değil örgütsel nedenleri işaret ediyordu. Zohar ve Luria'nın 2005 tarihli çok düzeyli modeli, örgüt ve grup ayrımını resmileştirdi. Güvenlik iklimi, anket ölçümlerini nesnel yaralanma sonuçlarına bağlayan sağlam bir kanıt tabanına sahip nadir örgütsel yapılardan biridir.
Yapılar
Yönetimin Güvenlik Önceliği, Bağlılığı ve Yetkinliği
The workgroup's shared perception of whether management genuinely prioritizes safety when it competes with production pressure, is committed to it, and handles it competently (Kines et al., 2011). It reads the collision, not the policy: what management rewards when safety costs something. Low scores contaminate the other dimensions, because workers calibrate to what management actually prioritizes rather than to what it posts.
Yönetimin Güvenlik Yetkilendirmesi
The workgroup's shared perception of whether management empowers and involves workers in safety — consulting the people closest to the risk, trusting their judgment, and backing them when they exercise it (Kines et al., 2011). High empowerment goes with rules that fit the work; low empowerment goes with rules made at a distance and quietly renegotiated on the floor.
Yönetimin Güvenlik Adaleti
The workgroup's shared perception of whether incidents are investigated to find causes rather than culprits, and whether people are treated fairly when they report (Kines et al., 2011). This dimension governs the upward flow of bad news: where justice is perceived as low, incidents do not stop happening — they stop being reported, and the organization loses its early-warning system.
Çalışanların Güvenlik Bağlılığı
The workgroup's shared perception of its own commitment to safety — whether workers treat safety as their own responsibility, help each other work safely, and take initiative, rather than leaving safety to rules and inspectors (Kines et al., 2011). It is the dimension most shaped by group history and by what the group visibly tolerates.
Çalışanların Güvenlik Önceliği ve Risk Kabul Etmeme
The workgroup's shared perception of whether safety outranks getting the job done fast — whether hazards are treated as unacceptable or as a normal cost of the work, and risk-taking as competence (Kines et al., 2011). High scores describe a group that does not accept risk-taking; low scores describe normalized risk, which rarely announces itself.
Güvenlik İletişimi, Öğrenme ve İş Arkadaşlarının Güvenlik Yeterliliğine Güven
The workgroup's shared perception of whether safety knowledge actually circulates — risks discussed when they appear, help exchanged, lessons drawn from what goes wrong, and co-workers' safety competence taken seriously (Kines et al., 2011). It is the mechanism dimension of the workgroup side: commitment supplies the will, communication turns it into shared practice.
Çalışanların Güvenlik Sistemlerinin Etkinliğine Güveni
The workgroup's shared perception that the safety systems — training, safety representatives, safety rounds, early planning of safety — actually work (Kines et al., 2011). High trust means the systems are used and participated in; low trust means they run as theatre, fully staffed and quietly ignored.
Araçlar
- Nordic Güvenlik İklimi Anketi(NOSACQ-50)Kines, Lappalainen, Mikkelsen, Olsen, Pousette, Tharaldsen, Tómasson & Törner2011
Bu teoriye dayalı testler
Pratik Uygulamalar
Güvenlik iklimi puanları yaralanma oranlarının öncü göstergeleridir; kaza istatistikleri yalnızca geçmiş olayları kaydederken bu puanlar gelecekteki olayları öngörür. Bu nedenle yüksek riskli sektörlerdeki düzenleyiciler ve sigortacılar bunları gözetim amacıyla kullanır. Grup düzeyindeki bulgu doğrudan uygulanabilirdir: grup iklimini denetçiler oluşturduğundan, denetçi odaklı müdahale, politika revizyonundan daha hızlı iklim değişikliği sağlar ve denetim düzeyinde güvenlik iletişimine ilişkin kontrollü çalışmalar yaralanma oranlarında azalma göstermektedir. Toplulaştırılmış anket sonuçları ayrıca hangi birimlerin belirtilen örgütsel önceliklerden saptığını belirlemek için de kullanılır.
Nasıl Ölçülür
Çalışma grubuna veya örgüte toplulaştırılan öz bildirim Likert algı maddeleriyle ölçülür; geçerlik, grup içi uzlaşmanın gösterilmesine bağlıdır ve puanlar sektör kıyaslama değerlerine karşı öncü göstergeler olarak okunur.
Eleştiriler ve Sınırlılıklar
Üzerinde uzlaşılmış bir boyutsal yapı yoktur: yayımlanan araçlar tek faktörlü çözümlerden dokuz faktörlü çözümlere kadar değişmekte olup bu durum çalışmalar ve sektörler arasındaki karşılaştırılabilirliği ciddi biçimde sınırlamaktadır. Güvenlik iklimi kavramsal olarak güvenlik kültürüne yakındır ve iki terim farklı şeyleri ifade etmesine rağmen uygulamalı yazının büyük bölümünde birbirinin yerine kullanılmaktadır. Bireysel algıların grup düzeyine toplulaştırılması, çalışmaların çoğu zaman raporlamadığı, grup içi uzlaşmanın gösterilmesini gerektirir. Yaralanmalara yönelik yordayıcı geçerlik gerçek olsa da mutlak anlamda mütevazıdır ve yaralanma verilerinin kendisi de güvenilmez sonuçlardır; çünkü raporlama, ölçülmekte olan iklimden etkilenmektedir.
Önemli Yayınlar
- Zohar, D.. (1980). Safety climate in industrial organizations: Theoretical and applied implications. 10.1037/0021-9010.65.1.96
- Zohar, D. & Luria, G.. (2005). A multilevel model of safety climate: Cross-level relationships between organization and group-level climates. 10.1037/0021-9010.90.4.616
- Beus, J. M., Payne, S. C., Bergman, M. E. & Arthur, W.. (2010). Safety climate and injuries: An examination of theoretical and empirical relationships. 10.1037/a0019164