noesisnoesis
ÖrgütselGüçlü kanıt

Mesleki Güvenlik İklimi

Zohar, D. · 1980

Diğer adları: Safety Culture (climate operationalisation)

Güvenlik iklimi, çalışma grubu üyelerinin işyerlerinde güvenliğin fiilen ne kadar önceliklendirildiğine dair paylaştıkları algılar bütünüdür; bu, yazılı politikadan değil, güvenlik ile üretim çatıştığında yönetimin ne yaptığından çıkarılır. Bu kavramın temel iç görüsü, çalışanların beyan edilen değil uygulanan öncelikleri okuduğu ve kendi davranışlarını gözlemledikleri ödüllendirilen ve hoş görülen şeylere göre ayarladığıdır. Zohar daha sonra üst yönetim politikasıyla belirlenen örgüt düzeyindeki iklimi, doğrudan denetçi tarafından belirlenen grup düzeyindeki iklimden ayırt etti ve ikisinin aynı şirket içinde keskin biçimde ayrışabildiğini gösterdi.

İş grubu üyelerinin, çalıştıkları yerde güvenliğin yönetim ve iş grubunun kendisi tarafından fiilen ne kadar önceliklendirildiği, ele alındığı ve değer verildiğine dair ortak algılara sahip olduğunu ve bu ortak algıların resmi politikaların ötesinde güvenlik davranışını ve kaza oranlarını öngördüğünü öne süren teori. İklim, tutumlar veya öz bildirime dayalı davranışlar değil, mevcut uygulamaya ilişkin algılar olarak ölçülür.

Kaynak:
Zohar, D. (1980). Safety climate in industrial organizations: Theoretical and applied implications. Journal of Applied Psychology, 65(1), 96-102.
Ölç

Bu teoriye dayanan geçerliği kanıtlanmış bir test yap

Bir yapı hakkında okumak, onun ne olduğunu söyler. Geçerliği kanıtlanmış bir ölçme aracı ise bu konuda nerede durduğunu söyler. Ücretsizdir, sonuçlar dakikalar içinde.

Bir bakışta kanıtlar

Ampirik destek
Güçlü kanıt
Tekrarlanabilirlik
İyi düzeyde tekrarlanmış
Kültürler arası
Büyük ölçüde evrensel
Meta-analizler
12 dizine eklendi
Araştırma alanlarıİş sağlığı ve güvenliğiÖrgütsel psikolojiEndüstri mühendisliğiHalk sağlığı

Bu değerlendirmeler, teoriye dayalı herhangi bir testin kalitesini değil, teori hakkında yayımlanmış literatürü özetler. Bunlar aşağıda listelenen kaynaklara dayanan editoryal değerlendirmelerdir ve kanıtlar biriktikçe değişirler.

Tarihsel Bağlam

Zohar, 1980 yılında İsrailli endüstri işçileriyle yaptığı bir araştırmayla güvenlik iklimi kavramını ortaya attı ve yönetimin güvenlik taahhüdüne ilişkin algıların farklı kaza kayıtlarına sahip fabrikaları ayırt ettiğini gösterdi. Bu kavram, 1980'lerdeki büyük endüstriyel felaketlerin ardından önem kazandı; zira soruşturmalar tekrar tekrar teknik değil örgütsel nedenleri işaret ediyordu. Zohar ve Luria'nın 2005 tarihli çok düzeyli modeli, örgüt ve grup ayrımını resmileştirdi. Güvenlik iklimi, anket ölçümlerini nesnel yaralanma sonuçlarına bağlayan sağlam bir kanıt tabanına sahip nadir örgütsel yapılardan biridir.

Yapılar

Yönetimin Güvenlik Önceliği, Bağlılığı ve Yetkinliği

İş grubunun, yönetimin güvenliği üretim baskısıyla çatıştığında gerçekten önceliklendirip önceliklendirmediğine, buna bağlı olup olmadığına ve bunu yetkin bir şekilde yönetip yönetmediğine dair paylaşılan algısı (Kines ve ark., 2011). Bu boyut politikayı değil çarpışmayı okur: güvenlik bir bedel gerektirdiğinde yönetimin neyi ödüllendirdiğini. Düşük puanlar diğer boyutları da etkiler, çünkü çalışanlar yönetimin ilan ettiği şeye değil, fiilen önceliklendirdiği şeye göre kendilerini ayarlar.

Yönetimin Güvenlik Yetkilendirmesi

Çalışma grubunun, yönetimin güvenlik konusunda çalışanları yetkilendirip yetkilendirmediğine ve sürece dahil edip etmediğine dair paylaşılan algısı: riske en yakın kişilere danışmak, onların yargısına güvenmek ve bu yargıyı kullandıklarında onları desteklemek (Kines ve ark., 2011). Yüksek yetkilendirme, işe uygun kurallarla birlikte gider; düşük yetkilendirme ise uzaktan yapılan ve sahada sessizce yeniden müzakere edilen kurallarla birlikte gider.

Yönetimin Güvenlik Adaleti

Çalışma grubunun, olayların suçlu bulmak yerine nedenleri bulmak için araştırılıp araştırılmadığına ve bildirimde bulunan kişilere adil davranılıp davranılmadığına ilişkin ortak algısı (Kines ve ark., 2011). Bu boyut, kötü haberlerin yukarıya doğru akışını belirler: adaletin düşük algılandığı yerlerde olaylar yaşanmaya devam eder, ancak bildirilmeleri durur ve kurum erken uyarı sistemini kaybeder.

Çalışanların Güvenlik Bağlılığı

Çalışma grubunun kendi güvenlik bağlılığına ilişkin paylaşılan algısı: çalışanların güvenliği kendi sorumlulukları olarak görüp görmediği, birbirlerine güvenli çalışma konusunda yardımcı olup olmadığı ve inisiyatif alıp almadığı, güvenliği yalnızca kurallara ve denetçilere bırakmak yerine (Kines ve ark., 2011). Bu boyut, grup geçmişinden ve grubun görünür şekilde neye tolerans gösterdiğinden en çok etkilenen boyuttur.

Çalışanların Güvenlik Önceliği ve Risk Kabul Etmeme

İş grubunun, güvenliğin işi hızlı bitirmenin önüne geçip geçmediğine, tehlikelerin kabul edilemez mi yoksa işin normal bir bedeli mi olarak görüldüğüne ve risk almanın yeterlilik olarak algılanıp algılanmadığına dair paylaşılan algısı (Kines ve ark., 2011). Yüksek puanlar risk almayı kabul etmeyen bir grubu tanımlar; düşük puanlar ise nadiren kendini belli eden, normalleşmiş riski tanımlar.

Güvenlik İletişimi, Öğrenme ve İş Arkadaşlarının Güvenlik Yeterliliğine Güven

İş grubunun, güvenlik bilgisinin gerçekten dolaşıma girip girmediğine dair paylaşılan algısı; riskler ortaya çıktığında tartışılıyor mu, yardım alışverişi yapılıyor mu, yanlış giden şeylerden dersler çıkarılıyor mu ve iş arkadaşlarının güvenlik yeterliliği ciddiye alınıyor mu (Kines ve ark., 2011). Bu, iş grubu tarafının mekanizma boyutudur: bağlılık iradeyi sağlar, iletişim ise bunu paylaşılan bir uygulamaya dönüştürür.

Çalışanların Güvenlik Sistemlerinin Etkinliğine Güveni

İş grubunun, güvenlik sistemlerinin (eğitim, güvenlik temsilcileri, güvenlik turları, güvenliğin erken planlanması) gerçekten işe yaradığına dair paylaşılan algısı (Kines ve ark., 2011). Yüksek güven, sistemlerin kullanıldığı ve bunlara katılım gösterildiği anlamına gelir; düşük güven ise sistemlerin tam kadrolu ama sessizce görmezden gelinen bir gösteri olarak işlediği anlamına gelir.

Araçlar

  • Nordic Güvenlik İklimi Anketi(NOSACQ-50)Kines, Lappalainen, Mikkelsen, Olsen, Pousette, Tharaldsen, Tómasson & Törner2011

Bu teoriye dayalı testler

Pratik Uygulamalar

Güvenlik iklimi puanları yaralanma oranlarının öncü göstergeleridir; kaza istatistikleri yalnızca geçmiş olayları kaydederken bu puanlar gelecekteki olayları öngörür. Bu nedenle yüksek riskli sektörlerdeki düzenleyiciler ve sigortacılar bunları gözetim amacıyla kullanır. Grup düzeyindeki bulgu doğrudan uygulanabilirdir: grup iklimini denetçiler oluşturduğundan, denetçi odaklı müdahale, politika revizyonundan daha hızlı iklim değişikliği sağlar ve denetim düzeyinde güvenlik iletişimine ilişkin kontrollü çalışmalar yaralanma oranlarında azalma göstermektedir. Toplulaştırılmış anket sonuçları ayrıca hangi birimlerin belirtilen örgütsel önceliklerden saptığını belirlemek için de kullanılır.

Nasıl Ölçülür

Çalışma grubuna veya örgüte toplulaştırılan öz bildirim Likert algı maddeleriyle ölçülür; geçerlik, grup içi uzlaşmanın gösterilmesine bağlıdır ve puanlar sektör kıyaslama değerlerine karşı öncü göstergeler olarak okunur.

Eleştiriler ve Sınırlılıklar

Üzerinde uzlaşılmış bir boyutsal yapı yoktur: yayımlanan araçlar tek faktörlü çözümlerden dokuz faktörlü çözümlere kadar değişmekte olup bu durum çalışmalar ve sektörler arasındaki karşılaştırılabilirliği ciddi biçimde sınırlamaktadır. Güvenlik iklimi kavramsal olarak güvenlik kültürüne yakındır ve iki terim farklı şeyleri ifade etmesine rağmen uygulamalı yazının büyük bölümünde birbirinin yerine kullanılmaktadır. Bireysel algıların grup düzeyine toplulaştırılması, çalışmaların çoğu zaman raporlamadığı, grup içi uzlaşmanın gösterilmesini gerektirir. Yaralanmalara yönelik yordayıcı geçerlik gerçek olsa da mutlak anlamda mütevazıdır ve yaralanma verilerinin kendisi de güvenilmez sonuçlardır; çünkü raporlama, ölçülmekte olan iklimden etkilenmektedir.

Önemli Yayınlar

  • Zohar, D.. (1980). Safety climate in industrial organizations: Theoretical and applied implications. 10.1037/0021-9010.65.1.96
  • Zohar, D. & Luria, G.. (2005). A multilevel model of safety climate: Cross-level relationships between organization and group-level climates. 10.1037/0021-9010.90.4.616
  • Beus, J. M., Payne, S. C., Bergman, M. E. & Arthur, W.. (2010). Safety climate and injuries: An examination of theoretical and empirical relationships. 10.1037/a0019164

İlgili Teoriler

Mesleki Güvenlik İklimi: tanım, kanıtlar ve nasıl ölçüldüğü | NOESIS