स्व-अहवाल काय मोजू शकतो आणि काय मोजू शकत नाही

व्यापकपणे वापरली जाणारी जवळजवळ प्रत्येक व्यक्तिमत्त्व आणि स्वास्थ्य साधने ही स्व-अहवाल प्रश्नावली असतात. तुम्ही एक विधान वाचता, ते तुमचे किती चांगले वर्णन करते हे गुणांकित करता, आणि मग सर्व गुणांची बेरीज केली जाते. ही पद्धत स्वस्त, जलद आणि मोठ्या प्रमाणावर वापरता येणारी आहे, आणि तिची खरी बलस्थाने आहेत; परंतु तिच्या काही मर्यादाही आहेत, ज्या तुमचे स्वतःचे निकाल वाचण्यापूर्वी जाणून घेणे उपयुक्त ठरते.

ती कुठे चांगली काम करते

इतर कोणालाही पाहता न येणाऱ्या अंतर्गत अवस्था. जीवनातील समाधान, जाणवणारा ताण, अर्थपूर्णता, प्रत्यक्ष अनुभवलेली चिंता. यांसाठी व्यक्ती केवळ सोयीचा स्रोत नसते; ती एकमेव वैध स्रोत असते. तुमच्या व्यक्तिनिष्ठ स्वास्थ्याचे मूल्यांकन करणारा निरीक्षक केवळ अंदाज बांधत असतो.

कालांतराने एकत्रित केलेले नेहमीचे वर्तन. एखाद्या एका प्रसंगाचा अंदाज बांधण्यात लोक कमकुवत असले तरी, ते सहसा काय करतात हे सांगण्यात ते बऱ्यापैकी चांगले असतात. गुणवैशिष्ट्य मोजमापे यशस्वी ठरतात कारण ती अनेक प्रसंगांची सरासरी घेतात.

स्वतःविषयीची धारणा, स्वतंत्र अभ्यासाचा विषय म्हणून. तुम्ही स्वतःला किती सक्षम मानता यावरून तुम्ही कशाचा प्रयत्न करता हे ठरते, तुम्ही प्रत्यक्षात किती सक्षम आहात याची पर्वा न करता. स्व-कार्यक्षमता ही वैध संकल्पना आहे, कारण या विश्वासाचे परिणाम घडतात.

ती कुठे अपुरी पडते

सामाजिकदृष्ट्या इष्ट उत्तरे देणे. लोक स्वतःला प्रत्यक्षापेक्षा अधिक कर्तव्यनिष्ठ, अधिक सहानुभूतीशील आणि कमी शत्रुत्वाचे दाखवतात, आणि दावे जितके मोठे तितका हा परिणाम वाढतो. कमी दावे असलेल्या स्वतःला ओळखण्याच्या संदर्भात विकृती मर्यादित असते. नोकरभरतीत ती तीव्र असते: बहुतेक व्यक्तिमत्त्व प्रश्नांची शब्दरचना स्पष्ट असल्यामुळे ती खोटी उत्तरे देण्यास सोपी असतात, आणि खोटी उत्तरे देण्यास सर्वाधिक प्रवृत्त असलेले उमेदवारच असे असतात ज्यांना नियोक्त्याला ओळखायचे असते.

मर्यादित अंतर्दृष्टी. स्व-अहवाल हे त्या व्यक्तीला चांगले ओळखणाऱ्या माहितीदारांच्या अहवालांशी केवळ मध्यम प्रमाणात सुसंगत असतात, आणि अंदाज बांधता येईल तिथेच तफावत सर्वाधिक असते: मूल्यात्मक वजन असलेल्या गुणवैशिष्ट्यांमध्ये, आणि ज्यांचे स्वतःविषयीचे मत सर्वात कमी अचूक असते अशा लोकांमध्ये. ज्याला स्वतःचे दुर्लक्ष जाणवत नाही, तो ते सांगण्यास योग्य स्थितीत नसतो.

क्षमता विरुद्ध विश्वास. स्व-अहवालाने क्षमता मोजता येत नाही. स्व-अहवालित भावनिक बुद्धिमत्ता तुम्ही स्वतःला भावनिकदृष्ट्या किती सक्षम मानता हे मोजते, आणि भावनिक निर्णयक्षमता लागणाऱ्या कामांतील कामगिरीशी तिचा संबंध केवळ मध्यम असतो. दोन्ही खऱ्या संकल्पना आहेत; पण त्या एकच नाहीत, आणि त्यांची गल्लत करणे ही व्यावसायिक चाचणी बाजारातील सर्वात सामान्य चुकांपैकी एक आहे.

संदर्भ गटाचे परिणाम. "मी कठोर परिश्रम करतो" हे विधान एका अप्रत्यक्ष तुलना गटाच्या आधारे गुणांकित केले जाते, जो व्यक्तीनुसार आणि संस्कृतीनुसार बदलतो. त्यामुळे स्व-अहवालाच्या मूळ सरासरींची आंतरसांस्कृतिक तुलना अविश्वसनीय ठरते, आणि ही बाब सहज दुर्लक्षित होते व दुरुस्त करणे कठीण असते.

उत्तर देतानाची मनःस्थिती. सध्याची भावना मागे वळून केलेल्या मूल्यमापनांना पद्धतशीरपणे रंग देते. स्थिर असावी अशा संकल्पनेवरील एका प्रसंगातील गुणात गुणवैशिष्ट्याच्या मांडणीतून सूचित होण्यापेक्षा अधिक अवस्थाजन्य भिन्नता असते.

उत्तर देण्याच्या शैली. होकार देण्याची प्रवृत्ती, म्हणजे आशय कोणताही असो सहमती दर्शवणे, आणि टोकाची उत्तरे देणे हे व्यक्तींमध्ये आणि संस्कृतींमध्ये वेगवेगळे असते. चांगल्या प्रकारे बांधलेल्या श्रेणी उलट शब्दरचनेच्या प्रश्नांद्वारे हे कमी करतात, परंतु त्यातून स्वतःचा एक दोष निर्माण होतो: मिश्र शब्दरचनेच्या श्रेणी नेहमीच एक कृत्रिम दुसरा घटक निर्माण करतात, जो आशयाचे नव्हे तर शब्दरचनेचे प्रतिबिंब असतो.

या पार्श्वभूमीवर तुमचे स्वतःचे निकाल कसे वाचावेत

स्व-अहवालातील गुणाकडे तुम्ही स्वतःला कसे पाहता याचा सुसंरचित वृत्तांत म्हणून पाहा; तो खरोखर माहितीपूर्ण असतो, पण तुम्ही प्रत्यक्षात कसे आहात याचा वृत्तांत तो नसतो.

या दोन्हींमधील तफावत हाच अनेकदा सर्वात रंजक भाग असतो. एखादा गुण तुम्हाला आश्चर्यचकित करत असेल, तर चाचणी चुकीची आहे का हा प्रश्न विचारण्यापेक्षा, तुमच्या सभोवतालचे लोक या दोन वाचनांपैकी कोणते ओळखतील, तुमचे की साधनाचे, यावर विचार करणे अधिक योग्य आहे.

प्रश्नावली काय देऊ शकते याची ही प्रामाणिक मर्यादाही आहे, आणि कोणत्याही एका गुणाकडे निर्णय म्हणून न पाहता एक आधार म्हणून पाहण्याचे हे चांगले कारण आहे.