Τι είναι η αξιοπιστία στα ψυχολογικά τεστ;

Η αξιοπιστία είναι ο βαθμός στον οποίο μια μέτρηση μπορεί να επαναληφθεί με το ίδιο αποτέλεσμα, αντί να παρουσιάζει τυχαίες διακυμάνσεις. Αν ζυγιζόσασταν τρεις φορές μέσα σε ένα λεπτό και βλέπατε 71, 78 και 66 κιλά, η ζυγαριά θα ήταν αναξιόπιστη και δεν θα μπορούσατε να μάθετε από αυτήν το πραγματικό σας βάρος. Η ψυχολογική μέτρηση αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα με πολύ λιγότερο ακριβή μέσα.

Το κρίσιμο για την αξιοπιστία είναι να κατανοήσετε τι δεν συνεπάγεται. Μια ζυγαριά μπάνιου που δείχνει σταθερά οκτώ κιλά παραπάνω είναι απολύτως αξιόπιστη και εντελώς λανθασμένη. Η αξιοπιστία αφορά τη συνέπεια. Το αν ο αριθμός μετρά πράγματι αυτό που πρέπει είναι ξεχωριστό ζήτημα, που ονομάζεται εγκυρότητα. Η αξιοπιστία είναι απαραίτητη για την εγκυρότητα, αλλά απέχει πολύ από το να αρκεί για αυτήν.

Οι μορφές της

Η εσωτερική συνέπεια εξετάζει κατά πόσον τα ερωτήματα μιας κλίμακας συμφωνούν μεταξύ τους. Αν δέκα ερωτήματα υποτίθεται ότι μετρούν το ίδιο υποκείμενο γνώρισμα, όσοι δίνουν απαντήσεις που δείχνουν υψηλό επίπεδο σε ένα από αυτά θα πρέπει να τείνουν να δίνουν αντίστοιχες απαντήσεις και στα υπόλοιπα. Συνήθως εκφράζεται με τον συντελεστή άλφα του Cronbach ή, ακόμη καλύτερα, με τον συντελεστή ωμέγα του McDonald.

Η αξιοπιστία επαναληπτικής χορήγησης εξετάζει κατά πόσον το ίδιο άτομο λαμβάνει παρόμοια βαθμολογία σε δύο διαφορετικές περιστάσεις. Αυτή είναι η σημαντικότερη μορφή για τα γνωρίσματα, τα οποία εξ ορισμού θεωρούνται σταθερά. Είναι επίσης η μορφή που συχνότερα δεν αναφέρεται, επειδή απαιτεί να εντοπιστούν ξανά οι ίδιοι συμμετέχοντες εβδομάδες αργότερα.

Η αξιοπιστία μεταξύ αξιολογητών έχει σημασία όταν άνθρωποι βαθμολογούν το εργαλείο, όπως σε κλινικές συνεντεύξεις, προβολικές τεχνικές και παρατήρηση της συμπεριφοράς. Εξετάζει κατά πόσον δύο εκπαιδευμένοι αξιολογητές καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα όταν εξετάζουν το ίδιο υλικό.

Η αξιοπιστία ισοδύναμων μορφών εξετάζει κατά πόσον δύο διαφορετικές εκδοχές του ίδιου τεστ, σχεδιασμένες ώστε να είναι ισοδύναμες, δίνουν τις ίδιες βαθμολογίες. Έχει σημασία όταν ένα τεστ χορηγείται περισσότερες από μία φορές και η προηγούμενη έκθεση στα ερωτήματα αποτελεί ζήτημα.

Πώς να διαβάζετε τους αριθμούς

Οι συντελεστές αξιοπιστίας κυμαίνονται από 0 έως 1. Τα συνήθη όρια είναι κατά προσέγγιση και συχνά χρησιμοποιούνται λανθασμένα. Σε γενικές γραμμές, τιμή πάνω από 0,90 απαιτείται όταν μια βαθμολογία επηρεάζει τη ζωή ενός ατόμου, τιμή από 0,80 έως 0,90 είναι ικανοποιητική για τις περισσότερες πρακτικές εφαρμογές, τιμή από 0,70 έως 0,80 είναι αποδεκτή για έρευνα και συγκρίσεις ομάδων, ενώ τιμή κάτω από 0,70 σημαίνει ότι η βαθμολογία περιέχει περισσότερη τυχαία διακύμανση από όση μπορούν να αντέξουν τα περισσότερα συμπεράσματα.

Δύο επισημάνσεις σχετικά με αυτά τα όρια. Πρώτον, είναι συμβάσεις, όχι νόμοι. Το αποδεκτό επίπεδο εξαρτάται αποκλειστικά από τη χρήση της βαθμολογίας. Δεύτερον, μια πολύ υψηλή τιμή άλφα σε μια σύντομη κλίμακα συνήθως δείχνει ότι τα ερωτήματα είναι σχεδόν παραφράσεις το ένα του άλλου, κάτι που ενισχύει τη συνέπεια εις βάρος της κάλυψης του κατασκευάσματος. Μια κλίμακα δέκα ερωτημάτων που ρωτούν όλα «είστε οργανωμένος/η;» με ελαφρώς διαφορετικά λόγια θα έχει εξαιρετική εσωτερική συνέπεια, αλλά θα αποτυπώνει μια στενή όψη της ευσυνειδησίας.

Τι σημαίνει για τη δική σας βαθμολογία

Η αξιοπιστία καθορίζει άμεσα πόση εμπιστοσύνη αξίζει να αποδώσετε σε έναν μεμονωμένο αριθμό. Ένα τεστ με αξιοπιστία 0,85 έχει αρκετά μεγάλο σφάλμα μέτρησης ώστε μια διαφορά λίγων μονάδων μεταξύ δύο ατόμων, ή μεταξύ της σημερινής σας βαθμολογίας και εκείνης του προηγούμενου μήνα, να είναι πολύ πιθανότερο να οφείλεται σε τυχαία διακύμανση παρά να δείχνει πραγματική διαφορά.

Η πρακτική συνέπεια είναι η εξής: ένα καλό εργαλείο αναφέρει την αξιοπιστία του, ώστε να γνωρίζετε πόσο μεγάλο είναι το περιθώριο αβεβαιότητας γύρω από τη βαθμολογία σας. Η τεχνική έκφραση αυτής της αβεβαιότητας είναι το τυπικό σφάλμα μέτρησης, το οποίο μετατρέπει τον συντελεστή αξιοπιστίας σε ένα εύρος συν ή πλην γύρω από τη βαθμολογία.

Ένα εργαλείο που δεν αναφέρει κανένα στοιχείο αξιοπιστίας δεν είναι γι' αυτόν τον λόγο πιο ακριβές. Απλώς δεν σας λέει πόσο ανακριβές είναι.