Τι είναι ο συντελεστής άλφα του Cronbach και τι δεν είναι

Ο συντελεστής άλφα του Cronbach είναι ένας δείκτης εσωτερικής συνέπειας: δείχνει τον βαθμό στον οποίο τα ερωτήματα μιας κλίμακας συσχετίζονται μεταξύ τους. Δημοσιεύτηκε το 1951, είναι το ψυχομετρικό στατιστικό μέγεθος που αναφέρεται συχνότερα από κάθε άλλο, και η ευρεία χρήση του έχει ξεπεράσει τη χρησιμότητά του.

Ο συντελεστής άλφα κυμαίνεται από 0 έως 1 και εξαρτάται από δύο πράγματα: τη μέση συσχέτιση μεταξύ των ερωτημάτων και τον αριθμό των ερωτημάτων. Αυτή η δεύτερη εξάρτηση είναι η πηγή των περισσότερων παρανοήσεων.

Τι δεν σημαίνει μια υψηλή τιμή άλφα

Δεν σημαίνει ότι η κλίμακα μετρά ένα μόνο πράγμα. Αυτό είναι το συχνότερο σφάλμα. Ο συντελεστής άλφα μπορεί να είναι υψηλός σε μια κλίμακα με δύο ή τρεις διακριτούς παράγοντες, αρκεί τα ερωτήματα να συσχετίζονται αρκετά μεταξύ τους συνολικά. Η μονοδιαστατικότητα πρέπει να τεκμηριώνεται με παραγοντική ανάλυση. Ο συντελεστής άλφα δεν μπορεί να την τεκμηριώσει και δεν προοριζόταν ποτέ γι' αυτό.

Δεν σημαίνει ότι η κλίμακα έχει εγκυρότητα. Ο συντελεστής άλφα δεν λέει τίποτα για το τι μετρούν τα ερωτήματα. Είκοσι ερωτήσεις για το μέγεθος παπουτσιού θα είχαν εξαιρετική εσωτερική συνέπεια και μηδενική εγκυρότητα ως μέτρο οποιουδήποτε ψυχολογικού χαρακτηριστικού.

Δεν σημαίνει ότι η κλίμακα είναι καλή. Επειδή ο συντελεστής άλφα αυξάνεται όσο αυξάνεται ο αριθμός των ερωτημάτων, μια μεγάλη κλίμακα με μέτρια ερωτήματα θα έχει υψηλότερη τιμή από μια σύντομη κλίμακα με εξαιρετικά ερωτήματα. Μια κλίμακα σαράντα ερωτημάτων με μέση συσχέτιση μεταξύ ερωτημάτων 0,2 ξεπερνά το 0,90.

Μια πολύ υψηλή τιμή άλφα είναι συχνά προειδοποιητικό σημάδι. Πάνω από περίπου 0,95, τα ερωτήματα είναι συνήθως σχεδόν παράφραση το ένα του άλλου. Έτσι κερδίζεται συνέπεια εις βάρος της κάλυψης του κατασκευάσματος: η κλίμακα μετρά με μεγάλη ακρίβεια μία στενή πτυχή και παραλείπει το υπόλοιπο κατασκεύασμα. Αυτό ονομάζεται παράδοξο της εξασθένησης και εξηγεί γιατί η μεγαλύτερη συνέπεια δεν είναι πάντα καλύτερη.

Τι προϋποθέτει

Ο συντελεστής άλφα αποτελεί κατώτερο όριο της αξιοπιστίας υπό μια συγκεκριμένη παραδοχή: την ισοδυναμία τ, που σημαίνει ότι κάθε ερώτημα συμβάλλει εξίσου στο υποκείμενο γνώρισμα. Οι πραγματικές κλίμακες σχεδόν ποτέ δεν πληρούν αυτή την προϋπόθεση. Τα ερωτήματα διαφέρουν ως προς το πόσο ισχυρά φορτίζουν στον παράγοντα και, όταν συμβαίνει αυτό, ο συντελεστής άλφα υποεκτιμά την αξιοπιστία.

Ο συντελεστής ωμέγα του McDonald δεν προϋποθέτει ίση συμβολή των ερωτημάτων και εκτιμά την αξιοπιστία με βάση τις πραγματικές παραγοντικές φορτίσεις. Οι ειδικοί στη μεθοδολογία τον συνιστούν έναντι του συντελεστή άλφα εδώ και δύο δεκαετίες. Η πρακτική αναφοράς των αποτελεσμάτων αργεί να ακολουθήσει, κυρίως επειδή ο συντελεστής άλφα υπολογίζεται με μία μόνο γραμμή εντολών σε κάθε στατιστικό πακέτο, ενώ ο συντελεστής ωμέγα όχι.

Πώς να τον ερμηνεύετε στην πράξη

Ενδεικτικές συμβάσεις: τιμή 0,70 και άνω θεωρείται αποδεκτή για έρευνα που συγκρίνει ομάδες, 0,80 και άνω για πρακτική εφαρμογή, 0,90 και άνω όταν μια βαθμολογία επηρεάζει μια απόφαση για ένα άτομο. Αντιμετωπίστε αυτές τις τιμές ως ενδεικτικά σημεία αναφοράς, όχι ως αυστηρά όρια: το απαιτούμενο επίπεδο εξαρτάται από το διακύβευμα της απόφασης που στηρίζεται στη βαθμολογία.

Τα πιο κατατοπιστικά στοιχεία βρίσκονται συνήθως αλλού στην ίδια δημοσίευση. Η μέση συσχέτιση μεταξύ των ερωτημάτων (το 0,15 έως 0,50 είναι ένα υγιές εύρος) δείχνει αν η υψηλή τιμή άλφα οφείλεται στην ποιότητα ή στην ποσότητα των ερωτημάτων. Ο αριθμός των ερωτημάτων δείχνει το ίδιο πράγμα από την αντίθετη πλευρά. Η αξιοπιστία επαναληπτικής μέτρησης δείχνει κάτι που ο συντελεστής άλφα δεν μπορεί να δείξει λόγω της φύσης του: αν η βαθμολογία του ίδιου ατόμου παραμένει σταθερή με την πάροδο του χρόνου.

Μια κλίμακα που αναφέρει μόνο τον συντελεστή άλφα αναφέρει τον δείκτη αξιοπιστίας που υπολογίζεται πιο εύκολα και για τον οποίο είναι ευκολότερο να επιτευχθεί μια αποδεκτή τιμή.