Έχει επιστημονική τεκμηρίωση το MBTI;

Ο Δείκτης Τύπων Myers-Briggs είναι το εργαλείο προσωπικότητας στο οποίο έχουν υποβληθεί οι περισσότεροι άνθρωποι παγκοσμίως και εκείνο που η ακαδημαϊκή ψυχολογία της προσωπικότητας αντιμετωπίζει με τη μεγαλύτερη επιφύλαξη. Και τα δύο αξίζουν εξήγηση, επειδή οι δημοφιλείς εκδοχές των επιχειρημάτων και από τις δύο πλευρές είναι λανθασμένες.

Τι τεκμηριώνουν πράγματι οι επικρίσεις

Οι διχοτομίες δεν είναι πραγματικές διχοτομίες. Αυτή είναι η ισχυρότερη ένσταση και ουσιαστικά δεν αμφισβητείται. Το MBTI σάς κατατάσσει ως E ή I, ως T ή F. Αν αυτές ήταν πραγματικές κατηγορίες, οι βαθμολογίες σε κάθε διάσταση θα σχημάτιζαν δύο διακριτές συγκεντρώσεις, με ένα κενό ανάμεσά τους. Δεν συμβαίνει αυτό. Οι κατανομές έχουν μία κορυφή: οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται κοντά στο μέσο, και το όριο μεταξύ των τύπων περνά από το πιο πυκνό τμήμα της κατανομής.

Η πρακτική συνέπεια είναι σοβαρή. Δύο άνθρωποι που βρίσκονται μόλις μία μονάδα εκατέρωθεν του ορίου λαμβάνουν διαφορετικό γράμμα και διαφορετικό τύπο τεσσάρων γραμμάτων, παρότι δεν διακρίνονται στατιστικά. Δεν πρόκειται για μια ασήμαντη στατιστική λεπτομέρεια. Αυτός είναι ο λόγος που το ίδιο άτομο μπορεί εύλογα να καταταχθεί σε δύο διαφορετικούς τύπους.

Η σταθερότητα της ταξινόμησης σε επαναληπτική χορήγηση είναι χαμηλή. Μελέτες που επαναλαμβάνουν τη χορήγηση έπειτα από αρκετές εβδομάδες διαπιστώνουν ότι σημαντικό ποσοστό των συμμετεχόντων, συχνά περίπου από το ένα τρίτο έως τους μισούς, λαμβάνει τουλάχιστον ένα διαφορετικό γράμμα και, συνεπώς, διαφορετικό τύπο. Για ένα εργαλείο του οποίου ολόκληρο το αποτέλεσμα είναι ένας σταθερός τύπος, αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Προσέξτε τον μηχανισμό: προκύπτει άμεσα από τη μετατροπή των βαθμολογιών σε δύο κατηγορίες. Οι υποκείμενες συνεχείς βαθμολογίες είναι αρκετά σταθερές. Η αστάθεια δημιουργείται όταν διαιρούνται σε κατηγορίες με βάση ένα όριο.

Η τέταρτη διάσταση υποστηρίζεται ασθενώς. Η διάσταση Κρίση-Αντίληψη προστέθηκε από την Isabel Myers στη θεωρία του Jung, δεν αποτελούσε μέρος της αρχικής θεωρίας και έχει την ασθενέστερη εμπειρική θεμελίωση από τις τέσσερις.

Η θεωρία προηγείται της εμπειρικής τεκμηρίωσης. Η θεωρία των τύπων του Jung προήλθε από κλινική παρατήρηση και ενδοσκόπηση τη δεκαετία του 1920. Δεν προέκυψε από δεδομένα ούτε διαμορφώθηκε ώστε να μπορεί να ελεγχθεί. Αυτό δεν αποτελεί μομφή προς τον Jung, ο οποίος επιδίωκε κάτι διαφορετικό. Περιγράφει τη φύση του ισχυρισμού.

Η προβλεπτική εγκυρότητα είναι χαμηλή εκεί όπου προβάλλεται περισσότερο. Το MBTI προωθείται έντονα για τη σύνθεση ομάδων και τον επαγγελματικό προσανατολισμό. Τα τεκμήρια ότι ο τύπος προβλέπει την εργασιακή απόδοση ή την αποτελεσματικότητα μιας ομάδας είναι περιορισμένα, και ο ίδιος ο εκδότης του εργαλείου συνιστά να μη χρησιμοποιείται για επιλογή προσωπικού.

Τι δεν τεκμηριώνουν οι επικρίσεις

Το ίδιο το ερωτηματολόγιο δεν είναι πρόχειρα σχεδιασμένο. Οι ψυχομετρικές ιδιότητες των επιμέρους ερωτημάτων είναι αξιόλογες: η εσωτερική συνέπεια των τεσσάρων κλιμάκων είναι γενικά αποδεκτή, και τα ερωτήματα αναπτύχθηκαν με μεγαλύτερη προσοχή από όση υποδηλώνουν οι δημοφιλείς επικρίσεις.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι υποκείμενες συνεχείς διαστάσεις αντιστοιχούν με αναγνωρίσιμο τρόπο σε καθιερωμένα γνωρίσματα. Η E-I αντιστοιχεί στενά στην εξωστρέφεια. Η T-F αντιστοιχεί σε σημαντικό βαθμό στην προσηνότητα. Η J-P αντιστοιχεί σε σημαντικό βαθμό στην ευσυνειδησία. Η S-N αντιστοιχεί στη δεκτικότητα. Τρεις από τις τέσσερις αποτυπώνουν πραγματική διακύμανση την οποία καταγράφει και το Μοντέλο των Πέντε Παραγόντων.

Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι η μέτρηση. Το πρόβλημα είναι τι γίνεται στη συνέχεια με αυτήν: οι συνεχείς βαθμολογίες χωρίζονται σε κατηγορίες, οι κατηγορίες αποκτούν ονόματα και τα ονόματα αντιμετωπίζονται ως είδη ανθρώπων.

Γιατί παραμένει δημοφιλές

Είναι ευχάριστο. Καθένας από τους δεκαέξι τύπους περιγράφεται θετικά, κανένας δεν παρουσιάζεται ως ανεπιθύμητος τύπος, και οι περιγραφές είναι τόσο γενικές ώστε οι περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε αυτές. Πρόκειται για το φαινόμενο Barnum, που λειτουργεί ακριβώς όπως έχει καταγραφεί.

Δίνει επίσης στις ομάδες ένα κοινό λεξιλόγιο που δεν προκαλεί αμυντική στάση. Σύμβουλοι αναφέρουν ότι αυτό είναι πράγματι χρήσιμο στη διευκόλυνση της συνεργασίας, και δεν υπάρχει λόγος να τους αμφισβητήσουμε. Είναι μια θεμιτή χρήση που δεν εξαρτάται από το αν οι τύποι είναι πραγματικοί.

Το εύλογο συμπέρασμα

Η συμπλήρωση του MBTI δεν είναι επιβλαβής και η εμπειρία της ανάγνωσης της περιγραφής του τύπου σας δεν στερείται αξίας. Η χρήση του τύπου ως βάσης για προσλήψεις, προαγωγές, τοποθέτηση σε ομάδες ή επιλογή επαγγελματικής κατεύθυνσης δεν υποστηρίζεται από τεκμήρια, και ο εκδότης συμφωνεί.

Αν αναζητάτε σε ένα εργαλείο προσωπικότητας μια μέτρηση που μπορείτε να τεκμηριώσετε, τα τεκμήρια στηρίζουν το Μοντέλο των Πέντε Παραγόντων: συνεχείς βαθμολογίες αντί για τύπους, σαράντα χρόνια ανεξάρτητων επαληθεύσεων, δημοσιευμένες νόρμες και τεκμηριωμένο σφάλμα μέτρησης. Η NOESIS δημοσιεύει εργαλεία Big Five στον κατάλογο, αναφέροντας τις πηγές και τους περιορισμούς τους. Αυτή είναι η σύγκριση που αξίζει να κάνετε οι ίδιοι.