Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να μετρήσει η αυτοαναφορά

Σχεδόν κάθε εργαλείο προσωπικότητας και ευεξίας που χρησιμοποιείται ευρέως είναι ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς. Διαβάζετε μια δήλωση, αξιολογείτε κατά πόσο σας περιγράφει και οι αξιολογήσεις αθροίζονται. Είναι οικονομικό, γρήγορο, μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα και έχει πραγματικά πλεονεκτήματα. Έχει όμως και αδυναμίες που αξίζει να γνωρίζετε προτού διαβάσετε τα αποτελέσματά σας.

Πού λειτουργεί καλά

Εσωτερικές καταστάσεις που κανείς άλλος δεν μπορεί να παρατηρήσει. Ικανοποίηση από τη ζωή, αντιλαμβανόμενο στρες, αίσθηση νοήματος, βιωμένο άγχος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ίδιο το άτομο δεν είναι απλώς μια βολική πηγή πληροφοριών. Είναι η μόνη έγκυρη πηγή. Οποιοσδήποτε άλλος αξιολογεί την υποκειμενική σας ευεξία κάνει εικασίες.

Συνήθης συμπεριφορά σε βάθος χρόνου. Οι άνθρωποι μπορούν να αναφέρουν με αρκετή ακρίβεια τι κάνουν συνήθως, ακόμη κι αν δυσκολεύονται να προβλέψουν τι θα κάνουν σε μια συγκεκριμένη περίσταση. Οι μετρήσεις γνωρισμάτων λειτουργούν επειδή συνυπολογίζουν πολλές περιστάσεις.

Η αυτοαντίληψη ως αντικείμενο ενδιαφέροντος από μόνη της. Το πόσο ικανοί πιστεύετε ότι είστε επηρεάζει όσα επιχειρείτε, ανεξάρτητα από τις πραγματικές σας ικανότητες. Η αυτοαποτελεσματικότητα είναι έγκυρο κατασκεύασμα ακριβώς επειδή αυτή η πεποίθηση έχει συνέπειες.

Πού παρουσιάζει αδυναμίες

Απαντήσεις με γνώμονα την κοινωνική αποδοχή. Οι άνθρωποι παρουσιάζουν τον εαυτό τους ως πιο ευσυνείδητο, με περισσότερη ενσυναίσθηση και λιγότερο εχθρικό απ' ό,τι είναι, και η επίδραση αυξάνεται όσο αυξάνεται το διακύβευμα. Σε ένα πλαίσιο αυτογνωσίας χωρίς σημαντικές συνέπειες, η αλλοίωση είναι περιορισμένη. Στις προσλήψεις, είναι σοβαρή: η σαφής διατύπωση των περισσότερων ερωτημάτων προσωπικότητας διευκολύνει τις προσποιητές απαντήσεις, και οι υποψήφιοι που έχουν το μεγαλύτερο κίνητρο να απαντήσουν έτσι είναι εκείνοι που ο εργοδότης θέλει περισσότερο να εντοπίσει.

Περιορισμένη επίγνωση του εαυτού. Οι αυτοαναφορές παρουσιάζουν μόνο μέτρια συσχέτιση με τις αξιολογήσεις ανθρώπων που γνωρίζουν καλά το άτομο, και η απόκλιση είναι μεγαλύτερη ακριβώς εκεί όπου θα την αναμένατε: σε γνωρίσματα με αξιολογική βαρύτητα και σε ανθρώπους των οποίων η εικόνα για τον εαυτό τους είναι λιγότερο ακριβής. Κάποιος που δεν αντιλαμβάνεται τη δική του απροσεξία δεν είναι σε καλή θέση να την αναφέρει.

Ικανότητα έναντι πεποίθησης. Μια αυτοαναφορά δεν μπορεί να μετρήσει μια ικανότητα. Η αυτοαναφερόμενη συναισθηματική νοημοσύνη μετρά το πόσο ικανοί πιστεύετε ότι είστε σε συναισθηματικό επίπεδο, κάτι που παρουσιάζει μόνο μέτρια συσχέτιση με την επίδοση σε εργασίες που απαιτούν συναισθηματική κρίση. Και τα δύο είναι πραγματικά κατασκευάσματα. Δεν είναι όμως το ίδιο, και η σύγχυσή τους είναι ένα από τα συχνότερα σφάλματα στην εμπορική αγορά των τεστ.

Επιδράσεις της ομάδας αναφοράς. Η δήλωση «Εργάζομαι σκληρά» αξιολογείται με βάση μια άρρητη ομάδα σύγκρισης που διαφέρει από άτομο σε άτομο και από πολιτισμό σε πολιτισμό. Αυτό καθιστά τις διαπολιτισμικές συγκρίσεις των μέσων ακατέργαστων βαθμολογιών αυτοαναφοράς αναξιόπιστες, με τρόπους που είναι εύκολο να παραβλεφθούν και δύσκολο να διορθωθούν.

Διάθεση τη στιγμή της απάντησης. Η τρέχουσα συναισθηματική κατάσταση επηρεάζει συστηματικά τις αναδρομικές κρίσεις. Μια βαθμολογία που προκύπτει από μία μόνο χορήγηση για ένα κατασκεύασμα που υποτίθεται ότι είναι σταθερό περιέχει μεγαλύτερη επίδραση της προσωρινής κατάστασης απ' όση υποδηλώνει η περιγραφή του ως γνωρίσματος.

Μοτίβα απαντήσεων. Η τάση συμφωνίας, δηλαδή η συμφωνία ανεξάρτητα από το περιεχόμενο, και η τάση επιλογής ακραίων απαντήσεων διαφέρουν μεταξύ ατόμων και πολιτισμών. Οι καλά σχεδιασμένες κλίμακες περιορίζουν αυτές τις επιδράσεις με ερωτήματα αντίστροφης διατύπωσης. Αυτό όμως εισάγει μια δική του τεχνητή επίδραση: οι κλίμακες με μεικτές διατυπώσεις εμφανίζουν συχνά έναν πλασματικό δεύτερο παράγοντα που αντανακλά τη διατύπωση και όχι το περιεχόμενο.

Πώς να διαβάσετε τα δικά σας αποτελέσματα υπό αυτό το πρίσμα

Αντιμετωπίστε μια βαθμολογία αυτοαναφοράς ως μια καλά δομημένη αποτύπωση του πώς βλέπετε τον εαυτό σας. Παρέχει πραγματικά χρήσιμες πληροφορίες, αλλά δεν ταυτίζεται με μια αποτύπωση του πώς είστε.

Η απόσταση ανάμεσα στα δύο είναι συχνά το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. Όταν μια βαθμολογία σάς εκπλήσσει, το ερώτημα που αξίζει να σκεφτείτε δεν είναι αν το τεστ κάνει λάθος, αλλά ποια από τις δύο ερμηνείες, τη δική σας ή εκείνη του εργαλείου, θα αναγνώριζαν οι άνθρωποι γύρω σας.

Αυτό είναι επίσης το όριο όσων μπορεί πράγματι να προσφέρει ένα ερωτηματολόγιο και ένας καλός λόγος να αντιμετωπίζετε κάθε μεμονωμένη βαθμολογία ως ένα στοιχείο πληροφόρησης και όχι ως οριστική κρίση.